Gel bakalım evlat, şöyle ateşin kenarına iyice yerleş. Ayaklarını uzat, şu kadim zamanların tozunu biraz sirkelim üstümüzden. Bugün sana, hani o krallıklar, saraylar ve birbirine dolanan yollar arasında kaybolan Proitos adındaki bir adamdan bahsedeceğim.

Proitos, Argos Kralı Abas’ın oğluydu; yani anlayacağın, gümüşü bol, derdi daha bol bir hanedandan geliyordu. Ama şu işe bak ki, o zamanlar saraylar sadece ihtişamın değil, çekişmelerin de yuvasıydı. Proitos’un bir de Akrisios adında ikiz kardeşi vardı. Hani derler ya, anne karnında bile birbirleriyle itişip kakışıyorlardı, büyüdüklerinde de krallık tahtı için aynı kavgayı sürdürdüler. İkizler dünyasında kardeşlik, bazen en keskin kılıçtan daha yaralayıcı olabiliyor.

Sonunda babaları göçüp gidince, bu iki kardeş "Tahtın tek sahibi kim olacak?" diye tutuştu kavgaya. Mitolojideki ilk kalkanların ve orduların, kardeş kavgasıyla birbirine girdiğini görmek insanın içini burkuyor, değil mi? Proitos, baktı ki bu iş böyle olmayacak, yollara düştü. Lükyalıların yanına, o uzak ve gizemli diyarlara gitti. İşte orada işler biraz değişti. Proitos, sadece bir prens değil, kaderi örülen bir yolcuya dönüştü.

Peki, yolunun üzerinde o meşhur Bellerophontes’i duymuşsundur? Hani şu kanatlı at Pegasus’un yularını tutan çocuk. İşte Proitos, Bellerophontes ile de yolları kesişen o talihsiz ama bir o kadar da kibirli kraldı. Karısı Stheneboia’nın bir oyununa gelip, Bellerophontes’i ölüme, yani o meşhur Khimaira canavarıyla dövüşmeye gönderdiğinde, aslında kendi sonunu da hazırlıyordu. Gökyüzü sakinlerinin oyunları bazen bir kralın gururunu, bir kahramanın kılıcından daha ağır yaralayabiliyor.

Proitos’un hikayesi, bir sarayda başlayıp uzak diyarlarda, ihanetler ve garip karşılaşmalarla düğümlenen bir yumak gibidir. Hem hırslı bir kraldı hem de kendi yarattığı fırtınalarda savrulan bir ihtiyar. O, bronzdan kalkanlar yaptıran, surlar inşa ettiren bir adamdı ama ne kendi surları ne de taşıdığı o ağır krallık tacı, gönlündeki huzursuzluğu dindirebildi.

Bak evlat, hayat bazen aynen böyle; istersen en yüksek kulelerde otur, istersen dünyaları fethetmeye çalış; eğer içinde bitmek bilmeyen bir hırs varsa, o kadehteki son yudum bile zehirli bir su gibi gelir insana. Proitos bugün bize şunu fısıldıyor: Kardeşinle kavgaya tutuşma, misafirin olan kahramana kuyu kazma; çünkü günün sonunda, sadece kendi gölgenin karanlığıyla baş başa kalırsın.

Nasıl, yoruldun mu? Hadi, anlatacak daha çok şey var ama şimdilik bu kadar. Ateşi biraz daha körükle de, başka bir kahramanın rüzgarı sarsın etrafımızı.

Silenos'un Bildiği Gizli Gercekler

Bak minik dostum, şarabın tortusunda dünyayı süzerken gözüme takılan o tozlu parşömenlerdeki gölgelere dikkat et. Hani şu kralların, kahramanların isimlerini altın harflerle yazan o koca adamlar var ya? İşte onlar, asıl hikayeyi sana anlatmazlar. Bugün sana, sarayların o yüksek ve soğuk duvarları arasına sıkışıp kalmış bir adamdan, Proitos’tan bahsedeceğim.

Abas’ın oğlu, Akrisios’un kardeşi... Soylu kan, altın tahtlar, miras kavgaları... Kulağa ne kadar da görkemli geliyor değil mi, evlat? Ama gel gör ki, Proitos’un hikayesi bir zaferin değil, kendi korkularının esiri olmuş bir adamın gölgelerle dansıdır. O, kardeşi Akrisios ile o kadar hırsla çekişti ki, krallığını bir kale değil, kendi huzursuz zihninin bir hapishanesi haline getirdi.

Bilirsin güzel yavrum, güç dediğin şey, elinde tuttuğun bir elma gibidir; çok sıkarsan elinde sadece acı bir posa kalır. Proitos, sadece kendi iktidarını değil, başkalarının hayatlarını da bu hırsın dişlileri arasında öğüttü. Hatırlasana, Bellerophontes’u nasıl uzak diyarlara, ölüme sürdüğünü? Neden biliyor musun? Çünkü kendi kurduğu düzenin sarsılmasından, kendi kibrinin aynada ona bakmasından ödü koptu. O, kralların hata yapmadığını söyleyenlere inat, hatanın bizzat krallık koltuğunun üzerine oturan o soğuk taşta saklı olduğunu göremeyecek kadar körleşmişti.

Sistemin efendileri, Bellerophontes gibi gençleri ya kendi çarklarında bir dişli yapmaya çalışır ya da dişlerine takıldıklarında onları yok etmeye uğraşırlar. Proitos da tam olarak bunu yaptı. Kendisine biat etmeyeni veya huzurunu bozacağını düşündüğü her şeyi, "düzenin bekası" adı altında bir kenara itti. Tarih kitapları onun sadece soyunu yazar, ama ben sana onun içindeki o koca boşluğu fısıldıyorum; zira tahtının üzerindeki o ağır taç, vicdanının sesini duymasını engelledi.

Hey gidi yolcu, unutma; krallar ve o sözde büyük adamlar, senin gözünde büyüktür çünkü onları hep aşağıdan, boyun eğerek bakarsın. Oysa biraz yaklaşıp baktığında, hepsinin korkudan titreyen birer çocuk olduğunu göreceksin. Proitos da öyleydi işte; kendi kurduğu krallığın, kendi korkularının gölgesi altında kaldığını fark edemeyen zavallı bir hükümdar.

Şimdi git, kendi krallığını kurmaya başladığında, başkalarının üzerine basarak değil, kendi vicdanının ışığında yürü. Çünkü tarihin gerçek sahipleri, saraylarda oturanlar değil, o sarayların yıkıntısını çiçeklerle donatanlardır.