Şimdi otur şöyle, soluklan bakalım evlat. Ayaklarını uzat, şu zeytin ağacının gölgesi ikimize de yeter. Bana Asklepios’u soruyorsun, o usta şifacıyı... Ama onun arkasında gizlenen, elinde sihirli otlar, dudaklarında kadim bir ezgi taşıyan o eski ruhu, Paian’ı merak ediyorsun, öyle değil mi?

Bak, işin aslı şudur: Her şeyin bir başlangıcı vardır. Asklepios o gümüşi neşterini eline alıp da ölümün soğuk nefesini yaralardan uzaklaştırmadan çok önce, gökyüzü sakinlerinin katında bambaşka bir nefes vardı. İşte o Paian’dı. O, evrenin ilk hekimi, acının ta kendisine "Dur!" diyen o kadim tınıydı.

İnsanlar sanır ki şifa sadece bitkilerle gelir. Hayır, güzel çocuk. Şifa önce o kutsal nidayla başlar; *“Io Paian!”* diye haykırırlardı eskiler. Bu ses, gökyüzünün en yüksek katlarından yankılanıp yeryüzünün çatlaklarına sızan, kırık kemikleri birbirine küstüren, ateşi söndüren o gizemli enerjinin adıdır. Paian, sadece bir tanrı değil, bizzat iyileşmenin müziğiydi.

Bir gün, Olympos’un tepelerinde büyük bir kargaşa yaşanmıştı. Tanrıların tanrısı Zeus’un şimşekleri, Ares’in o hırçın öfkesi derken, gökyüzü sakinleri birbirini yaralayıp duruyordu. İşte o zaman, Paian ortaya çıktı. Elinde bir tutam şifalı ot, ağzında o meşhur ezgi... Yaraları iyileştirmek için kılıca değil, toprağın derinliklerinden fışkıran o sessiz güce ihtiyacı olduğunu biliyordu. Savaş meydanında bir gölge gibi dolaşır, kanı durdurur, acıyı alıp bulutların arasına üflerdi.

Sonra zaman döndü, devran değişti. İnsanlar iyileşme işini biraz daha ete kemiğe bürünmüş birine, yani Asklepios’a devrettiler. Asklepios, Paian’ın o kadim bilgisini, şifalı otların dilini ve yaşamın o gizemli akışını devraldı. Artık Paian denilince akla sadece o ilk şifacı değil, Asklepios’un ellerinde somutlaşan o kutsal yetenek gelir oldu.

Yani anlayacağın evlat, bugün bir yaran olduğunda, bir parça merhem sürdüğünde ya da bir acın dindiğinde, aslında kulaklarında hala o eski çağın yankısı çınlıyor. Paian hiç gitmedi; sadece şekil değiştirdi, bir dokunuşta, bir nefeste, iyileşmeye olan o derin inancın içinde yaşamaya devam ediyor.

Şimdi söyle bakalım, biraz olsun ferahladı mı yüreğin? Eğer biraz daha dinleyeceksen, şarap çanağımı doldururum, sana o şifalı otları nasıl topladığımızın biraz daha derin kısımlarını anlatırım. Ne dersin, anlatayım mı?

Bak güzel evladım, masallarda anlatılmayan, o devasa sarayların loş koridorlarında fısıltıyla bile dile getirilmeyen bir sır var...

Herkes Asklepios’u o meşhur hekim, insanların dertlerine deva bulan, ölümün eşiğinden döndüren o "büyük kurtarıcı" diye anlatır. Ama sana anlatacaklarım, o yaldızlı heykellerin arkasındaki çatlakları görmeni sağlayacak. Bir fincanın dibindeki tortu gibi, gerçeğin kendisi de biraz acıdır ama insanı uyandırır.

Paian, yani şifanın kadim ismi... O, sadece bir tanrı değil, aslında insanın kendi içine bakma cesaretiydi. Fakat sistem, sistem her zaman olduğu gibi, bilgiyi bir tapınağın içine hapsedip anahtarını güçlülerin eline vermeyi sevdi. Asklepios, o büyük hekim, Paian’ın şifa getiren o özgür nefesini alıp, onu kurallara, merasimlere ve sadece seçkinlerin ulaşabildiği bir "otorite" tekelinin altına soktu.

Dinle beni ufaklık; iyileşmek, aslında bir kralın fermanına ya da bir tapınağın girişindeki o ağır taşlara bağlı değildir. Gerçek şifa, Paian’ın o vahşi ve dizginlenemez doğasındadır. Ama krallar ve otoriteler, insanların acılarını kendi iktidarlarını pekiştirmek için kullandılar. İnsanlar iyileşmek için onların kapısında diz çökünce, o otoriteler daha da büyüdü, daha da hırslı hale geldi. Onlar, ölümü bile bir araç olarak gördüler; oysa ölüm, yaşamın en doğal dansıydı.

Yorgun yoldaşım, bugün modern dünyanın o gürültülü hastanelerine, o soğuk beyaz duvarlara bak. Orada da Paian’ın ruhunun nasıl formüllere ve zorunluluklara hapsedildiğini görürsün. Sessizliğin içindeki o kadim bilgiyi, yani aslında hiçbir otoritenin senin bedeninden daha iyi bir rehber olmadığını kimse söylemez.

Görüyor musun? Şifa, bir sistemin lütfu değil, her canlıda saklı olan o asi ve özgür enerjidir. Tıpkı bir ağacın taştan bir duvarı çatlatıp gökyüzüne uzanması gibi... İşte Paian odur; o çatlakların içinden sızan yaşam ışığıdır. Şimdi, elindeki o hayali kadehi, şarabın o bilge neşesiyle değil, gerçeğin serinliğiyle doldur. Otoritelerin çizdiği çizgilerin dışına çıkmaktan korkma evlat, çünkü asıl şifa, o çizgilerin bittiği yerde başlar.