Şöyle gelin bakalım, ateşin etrafına, biraz daha yakına... Gözlerinizdeki o pırıltı ne güzel! Bugün size, dünyayı daha katlanılır, hatta şahane kılan üç kız kardeşten, Kharit’lerden bahsedeceğim. İsimleri bile başlı başına bir ziyafet: "Kharis" yani ışıltı, parlaklık, zarafet demek. Onlar bir odaya girdiğinde, gölgeler bile utancından köşelere siner, her yer ışıl ışıl olur.

Eski şairimiz Hesiodos anlatır; ulu Zeus, okyanus kızı Eurynome ile birleşince bu üç güzel dünya sahnesine çıkmış. İsimlerini ezberleyin, çünkü insanın içine neşe serpen her şeyin ardında onların parmak izi vardır: Aglaie, Euphrosyne ve o pek sevimli, pek cıvıl cıvıl Thalia.

Onlar öyle sadece oturup süslenen tanrıçalar sanmayın sakın. Musa’lar ezgilerini döktürürken, Kharit’ler hemen Apollon’un alayına karışır, hora teperler. Bir sanat eseri görseniz, o nakışlardaki incelik, heykeldeki o "canlı" bakış... Hepsi bu kızların fısıltısıyla olur. Bir ressamın fırçasına ilhamı, bir ozanın dilindeki o tatlı vurguyu onlar verir. Harmonia’nın o dillere destan elbisesindeki nakışların, onların hünerli ellerinden çıktığını söylesem şaşırır mısınız?

Gökyüzü sakinlerinin en şatafatlı sofralarında, en nazik işlerinde hep onlar vardır. Aphrodite o güzelim köpüklerin arasından denizden ilk çıktığında, Himeros’la birlikte hemen yanına koşanlar kimdi dersiniz? Yine onlar! Paphos’taki o kutsal koruda, Aphrodite’i kokulu yağlarla ovup, üzerine gözlere şenlik rubalar giydirirken, aslında dünyaya "güzellik" kavramını öğretiyorlardı.

Hephaistos’u hani o meşhur demirci tanrıyı bilirsiniz; hani şu topal ama zanaatı dünyalara bedel olan? İşte onun eşinin adı da Kharis’tir. Thetis, oğlu Akhilleus için silah istemeye o karanlık ve dumanlı işliğe gittiğinde, onu karşılayan nezaket yine bu soydan gelir. Bir de Hera’nın o meşhur planı vardır; Zeus’u uyutmak istediği vakit, Uyku tanrısı Hypnos’a rüşvet olarak ne vaat etmişti biliyor musunuz? Bir Kharit olan Pasithea’yı! Bir tanrının, bir başka tanrıyı kandırmak için verebileceği en kıymetli hediye bir Kharit ise, onların değerini siz düşünün artık.

Şimdi söyleyin bakalım küçükler; bugün etrafınızda hiç ışıltı gördünüz mü? Bir çiçeğin yaprağındaki o uyumda, bir arkadaşınızın gülüşündeki o tatlılıkta... İşte onlar, Kharit’ler oradan geçmiştir. Hayat, bazen bir kadeh üzüm suyu kadar acımasız olabilir, ama bu kızlar her zaman o acının yanına bir tutam neşe koymayı bilirler. Unutmayın, neşeyi aramayan, onu asla bulamaz!

Hadi şimdi dağılın da biraz oyun oynayın; belki aranızdan birine, kıkırdayan bir Kharit takılmıştır da haberiniz yoktur.

Silenos'un Bildigi Gizli Gercekler

Bak minik yolcu, masallarda sana anlatılan o parıltılı tabloların ardında, kralların ve tanrıların tozlu perdeleri arkasında saklanan bir sır var... Gel, biraz soluklanalım, ruhunun kıvrımlarında bir parça bilge neşesi dolaşsın diye bir yudum şarapla dimağımızı açalım.

Sana Kharit'ler'den bahsedeceğim. İsimleri kharis, yani o meşhur ışıldama... Hesiodos’un parşömenlerinde onlar hep Olympos’un eğlenceli figürleri, sanatın ve estetiğin müjdecileri gibi görünür. Aglaie, Euphrosyne ve sevimli Thalia... İnsanlar onları sadece çiçek saçan, dans eden zarif tanrıçalar sanır. Ancak evlat, senin görmen gereken asıl gerçek şu: Onlar aslında sistemin "vitrinidir".

Bir düşün; güç sahipleri, yani o kaba kuvvetin hüküm sürdüğü Olympos tepesi, kendi soğuk ve gri gerçekliklerini gizlemek için neden bu denli çok güzelliğe ihtiyaç duyar? Aphrodite denizden çıktığında onu hemen yıkayıp yağlayan, Hera kurnaz bir plan yaparken rüşvet niyetine Pasithea’yı bir piyon gibi sunan, ya da Hephaistos’un karanlık demirci ocağında bir süs gibi duran Kharis... Onlar sadece neşe saçmazlar, onlar aynı zamanda iktidarın o sert, kanlı ve hesapçı çehresini estetik bir peçeyle örtmekle görevlendirilmişlerdir.

Kharit'ler'in sanatı esinlediği söylenir, doğrudur. Ama sanat, bazen acı dolu bir gerçeği, bir sistemin yarattığı yıkımı ya da bir kahramanın Akhilleus gibi trajik sonunu yumuşatmak için kullanılan bir araçtır. Harmonia’nın o büyüleyici elbisesindeki nakışlar neyi anlatır biliyor musun? Düzenin, aslında ne kadar çok yama ve hile ile ayakta tutulduğunu.

Korkma küçük dostum, bu sözlerim seni ürkütmesin. Güzellikten vazgeç demiyorum; sadece o güzelliğin birilerinin hırsları için parlatılıp parlatılmadığını sorgula. Gerçek sanat, sadece gözü boyayan değil, o pırıltının altındaki çatlakları da sana gösterebilendir. Olympos’ta hora tepen tanrıçaların gölgesi, bazen sadece kralların kibrini gölgelemek içindir.

Yolun açık olsun, ey geleceğin sorgulayan ruhu... Işıltıya kapılma, ışığın kaynağını ara.