Thesauros Mitoloji Hades

Hades

Hades

Hades, adı "Görünmez" anlamına gelen, kendisini görünmez kılan sihirli başlıkla donanmış ve ölülerin üzerinde amansız hükümranlık yürüten, korkunç ve insafsız yeraltı tanrısı.

Hades, Kronos ve Rheia'nın oğlu olarak, kardeşleri Zeus ve Poseidon'la birlikte evreni paylaştı. Zeus gökyüzünü, Poseidon denizi alırken, Hades'e yeraltının yönetimi düştü. Adı "Görünmez" anlamına gelen Hades, hem tanrının kendisini hem de hüküm sürdüğü ölüler ülkesini işaret eder.

Hades'in en önemli özelliği, kendisini görünmez kılan sihirli başlığıydı. Bu başlığı Athena, Hermes ve hatta Herakles de takmıştır. Yeraltı ülkesinde, karısı Persephone ile birlikte ölülerin üzerinde amansız bir hükümranlık yürüttü. Hiçbir yakınış, sunu veya kurban onun kalbini yumuşatamaz, hiçbir ölü ruh onun ülkesinden kaçamaz.

Hades'in en meşhur efsanesi, Demeter'in kızı Persephone'yi kaçırmasıdır. Kızı yeraltına götürdüğü sırada ona bir nar tanesi yedirtir; çünkü Hades ülkesinde ağzına konan herhangi bir şey, oradakinin oradan ayrılmasını önler. Zeus'un müdahalesiyle Persephone'nin altı ay yeraltında, altı ay yeryüzünde kalması kararlaştırılır.

Hades asla Olympos'taki diğer tanrılarla şölenlerine katılmaz. Yalnızca bir kez Paian tanrısının bakımını için yukarı çıkmak zorunda kalır. Tanrılar ve insanlar onun karanlık, sisli ülkesinden tiksinirler. Hades öyle bir tanrıdır ki, adı bile sesli olarak anılmaktan kaçınılır; çünkü onun gazabını uyandırmaktan korkulur. Bunun yerine "Plüton" (Zengin) gibi takma adlarla çağırılır.

Hades'in ülkesinin kapısını Kerberos adlı üç başlı bir köpek bekler. Girenleri yaltaklanarak karşılayan bu canavar, çıkış yapmak isteyenleri ise imha etmek için pusuda bekler. Yeraltı ırmakları Styx, Akheron, Pyriphlegeton, Kokytos ve Lethe bu karanlık ülkenin sinir sistemi gibi akar.

Homeros'un Odysseia'sında Odysseus, bilici Teiresias'dan geleceğini öğrenmek için Hades ülkesine iner. Kuzey-batı ucunda bulunan bu ülke, Kimmer'lerin ülkesi ile çevrilmiştir ve sürekli bir kara gece ve sis içinde kalır. Güneş ışığı buraya asla sızmaz. Odysseus, Kirke'nin talimatıyla çukur kazip kurbanlar sunarak ölülerin ruhlarını kan içmeye çağırır. Bu kan içme töreninin başka mitolojik metinlerde geçmemesi, Homeros'ta korunmuş çok eski ve ilkel bir yeraltı inancının izini gösterir.

Hades'in hikayesi, sadece bir tanrıdan ziyade, insan doğasında var olan evrensel gerçekliğin, yani ölümün ve sonrasının sembolüdür.
Silenos
Gel bakalım yanıma, otur şöyle şuraya. Görüyorsun ya, hava biraz serinledi, gökyüzü yavaş yavaş mor renge bürünüyor. Seninle dünyanın en derin, en gizemli yerinden, o yerin sahibi Hades'ten konuşalım.

Hades, aslında çok eski bir ailenin çocuğu. Babası Kronos ve annesi Rheia onu dünyaya getirdiğinde, dünya henüz bugünkü gibi değildi. Kardeşleri gökyüzünde ışıl ışıl parlayan yerleri ve mavi denizleri paylaştıklarında, Hades'e biraz karanlık, biraz sisli, herkesin yorulunca dinlenmeye çekildiği o derin yer düştü. İnsanlar ona bazen "zenginlik getiren" derler, çünkü toprağın altındaki bütün o güzel madenler, paha biçilmez taşlar onun evindedir.

Hades'in kendine has bir sırrı vardır; o, taktığında kimsenin onu göremediği özel bir başlık taşır. Yani o, bazen hemen yanı başımızda olsa bile onu fark edemeyiz. Birçok kahraman, mesela Herakles ya da Perseus da başları sıkıştığında bu başlığı ödünç almıştır.

Onun evi, yeryüzünün en altındaki o sessiz diyardır. Orada, kapıda Kerberos adında kocaman, çok sadık bir köpek bekler. Bu köpek gelenlere kuyruk sallar ama içeri girenlerin dışarı çıkmasına pek izin vermez. Hades orada, sevgili eşi Persephone ile birlikte yaşar. Hani şu bahar gelince çiçekleri açtıran, kış gelince doğayı uyutan Persephone var ya, işte onunla beraber orada hüküm sürer. Rivayet odur ki, bir kez oraya girip de Hades'in sunduğu nardan bir parça tadanlar, artık oranın büyüsüne kapılıp yeryüzüne dönemezlermiş.

Bazı ozanlar oranın çok korkutucu olduğunu söyler, güneş ışığının hiç girmediğini anlatır. Odysseus gibi büyük kahramanlar oraya kadar gidip geri dönmeyi başarmışlar, ama onlar bile oranın sisli ve sessiz havasından biraz çekinmişler. Oralarda Akheron ya da Styks gibi, isimleri kulağa uğultulu gelen ırmaklar akar.

Hades, diğer gökyüzü dostlarımız gibi büyük şölenlere, eğlencelere pek katılmaz; o kendi sessizliğinde, kendi derinliğinde yaşamayı sever. Kendi başına, ağırbaşlı ve biraz da mesafelidir. İnsanlar ondan korksa da, aslında o sadece dünyanın dengesini kuran, yorulan ruhları misafir eden gizemli bir ev sahibidir.

Gördün mü? Bak, gece iyice çöktü. Hades'in dünyası da tıpkı bu gece gibi, sessiz ve gizemli. Ama korkma, biz burada, yeryüzünde, şarabımızdan bir yudum alıp yıldızları izlerken, onun oradaki karanlığı bize sadece huzurlu bir uyku hatırlatsın. Hadi bakalım, artık gitme vakti, yatağına uzandığında gözlerini kapatınca o huzurlu derinliği hatırla.
Vazo Resimlerinde Hades
Acheloos Painter - Abv 383 12 - Sisyphos With Persephone And Hades - München As 1549 -
Acheloos Painter - Abv 383 12 - Sisyphos With Persephone And Hades - München As 1549 -
Kodros Painter Arv 1269 3 Hades And Persephone At Symposion - Gods At
Kodros Painter Arv 1269 3 Hades And Persephone At Symposion - Gods At

Pusula

Üyelik

Dil ve Tema

Dil Seçimi
TR EN
Tema Seçimi