Thesauros Mitoloji Eos

Eos

Eos

Eos, gül parmaklı şafak tanrıçasıdır. Aşk ve kaçırmalara dolu efsanesiyle ünlüdür; en meşhur hikayesi, Tithonos'u sevip ölümsüz ettirmesi ama gençliğini unutup onu yaşlandırmasıdır.

Eos, Titan soyundan gelen şafak tanrıçasıdır. Hyperion ve Theia'nın kızı olarak, Güneş tanrısı Helios ile Ay tanrıçası Selene'nin kardeşidir. Homeros onu "gül parmaklı" diye anarak destanlarında sık sık andığı Eos, her sabah göklerin kapılarını açarak Güneş'in arabasının yolunu hazırlar.

Eos'un hayatı aşk ve kaçırmalara dolu bir efsanedir. Önce Ares'le sevişmesi Aphrodite'nin gazabını çekti; kıskanan tanrıça ona sürekli aşık olmak biçiminde bir ceza verdi. Eos bundan sonra birçok ölümlüyü kaçırdı: güçlü Orion'u Delos'a, Kephalos'u Suriye'ye, ve Troya soyundan Tithonos'u da Habeşistan'a. Tithonos'u bu kadar sevdi ki, Zeus'tan onun için ölümsüzlük istedi. Tanrı bu isteği kabul etti, ama Eos gençliğini de korumayı istemeyince, Tithonos yıllar geçtikçe yaşlanmaya başladı. Sonunda küçülerek küçülüp bir çekirgeye dönüştü. Eos onu bir saraya kapatıp kimseye göstermedi.
Silenos
Sabahları pencerenden içeri süzülen o tatlı, pembe ışığı görüyor musun? İşte o, bizim Eos! Hani şu şairlerin "gül parmaklı" diye anlattığı, gökyüzünün en neşeli yolcusu. O, Güneş ile Ay'ın kız kardeşi. Her sabah dünyayı uyandırmak için elinde renkli bir fırçayla gökyüzüne çıkar, geceyi siler ve yerine güneşin altın sarısı rengini boyar.

Eos sadece ışığı getirmez, o tam bir rüzgar annesidir! Tatlı tatlı esen Zephyros, sert çocuk Boreas ve güneyin ılık esintisi Notos, onun kanatları altından çıkıp dünyaya yayılırlar. Gökyüzündeki o parıldayan yıldızlar da onun süsleri, en parlak olan yıldız ise onun özel müjdecisidir.

Ama gel gör ki bizim Eos, biraz uçarı, biraz da aşık biridir. Bir gün Aphrodite ona birazcık kızmış, "Madem bu kadar çok seviyorsun, hep aşık kal!" demiş. Eos da dünyayı gezerken gönlünü bazen dev Orion'a, bazen Kephalos'a kaptırmış. Onları alıp dünyanın dört bir yanına, güneşin en çok vurduğu topraklara kaçırmış.

Bir de Tithonos hikayesi vardır ki, biraz hüzünlü, biraz da komik! Eos, Tithonos'u o kadar çok sevmiş ki, "O hiç ölmesin, hep benimle kalsın" diye gökyüzünün büyük kralından dilemiş. Dileği kabul olmuş olmasına ama, Eos "hep genç kalsın" demeyi unutmuş! Tithonos yıllar geçtikçe buruşmuş, küçülmüş, iyice yaşlanmış. Eos da kıyamamış, onu güzel bir odaya koymuş. Masal bu ya, o kadar küçülmüş ki sonunda kanatlı bir çekirgeye dönüşüvermiş. O yüzden yaz günleri bahçede çekirge cıvıltıları duyarsan, bil ki o eski günleri yad ediyor.

Eos'un bir de yiğit oğlu vardı, Memnon. Hani şu Troya savaşında Akhilleus'un karşısına çıkan cesur savaşçı. İşte o savaşta Memnon gidince, annesi Eos'un gözlerinden akan yaşlar sabahları çiy damlaları olup yapraklara konar.

Şimdi uyu bakalım güzel çocuk, yarın sabah uyandığında perdenin arasından sızan o gül pembesi ışığı izle. Belki Eos sana göz kırpar, kim bilir? Bir kadeh şerbet içer gibi tadını çıkar hayatın; çünkü her şafak, yeni bir masalın başlangıcıdır.
Vazo Resimlerinde Eos
Tithonos Eos Louvre
Tithonos Eos Louvre
Niobid Painter - Arv 606 75 - Eos And Kephalos - Athens Nam 1486 -
Niobid Painter - Arv 606 75 - Eos And Kephalos - Athens Nam 1486 -
Rycroft Painter - Abv 337 24 - Achilles And Memnon - Harnessing Of Chariot - München As 1720 -
Rycroft Painter - Abv 337 24 - Achilles And Memnon - Harnessing Of Chariot - München As 1720 -
Lewis Painter Arv 975 35 Eos Carrying Off Tithonos Or Kephalos - Youth Pursuing Boy - Firenze Man 4228 -
Lewis Painter Arv 975 35 Eos Carrying Off Tithonos Or Kephalos - Youth Pursuing Boy - Firenze Man 4228 -
Priamos Painter - Abv 330 Extra - Athena In Quadriga - Fight - Frankfurt Am -
Priamos Painter - Abv 330 Extra - Athena In Quadriga - Fight - Frankfurt Am -
Deepdene Painter Arv 498 5 Boreas And Oreithyia - Eos And Kephalos
Deepdene Painter Arv 498 5 Boreas And Oreithyia - Eos And Kephalos
Epiktetos - Arv 72 24 - Woman Riding Phallos Bird - Achilles And Memnon Duelling - Herakles And Busiris - Roma Mnevg 57912 -
Epiktetos - Arv 72 24 - Woman Riding Phallos Bird - Achilles And Memnon Duelling - Herakles And Busiris - Roma Mnevg 57912 -
Priamos Painter - Abv 330 Extra - Athena In Quadriga - Fight - Frankfurt Am -
Priamos Painter - Abv 330 Extra - Athena In Quadriga - Fight - Frankfurt Am -
Penthesilea Painter - Arv 882 35 - Theseus And Peirithoos - Deeds Of Theseus - Memnon And Achilles Fighting - Ajax And Odysseus Quarrelling - Ferrara Man 44885 -
Penthesilea Painter - Arv 882 35 - Theseus And Peirithoos - Deeds Of Theseus - Memnon And Achilles Fighting - Ajax And Odysseus Quarrelling - Ferrara Man 44885 -
Priamos Painter - Abv 330 Extra - Athena In Quadriga - Fight - Frankfurt Am -
Priamos Painter - Abv 330 Extra - Athena In Quadriga - Fight - Frankfurt Am -
Penthesilea Painter - Arv 882 35 - Theseus And Peirithoos - Deeds Of Theseus - Memnon And Achilles Fighting - Ajax And Odysseus Quarrelling - Ferrara Man 44885 -
Penthesilea Painter - Arv 882 35 - Theseus And Peirithoos - Deeds Of Theseus - Memnon And Achilles Fighting - Ajax And Odysseus Quarrelling - Ferrara Man 44885 -
Tyrrhenian Group - Abv 101 92 - Fight - Komos - Animal Friezes - München As 1430 -
Tyrrhenian Group - Abv 101 92 - Fight - Komos - Animal Friezes - München As 1430 -

Pusula

Üyelik

Dil ve Tema

Dil Seçimi
TR EN
Tema Seçimi