Prologos
Ἀθήνα
ἀεὶ μέν, ὦ παῖ Λαρτίου, δέδορκά σε
πεῖράν τινʼ ἐχθρῶν ἁρπάσαι θηρώμενον·
καὶ νῦν ἐπὶ σκηναῖς σε ναυτικαῖς ὁρῶ
Αἴαντος, ἔνθα τάξιν ἐσχάτην ἔχει,
πάλαι κυνηγετοῦντα καὶ μετρούμενον
5
ἴχνη τὰ κείνου νεοχάραχθʼ, ὅπως ἴδῃς
εἴτʼ ἔνδον εἴτʼ οὐκ ἔνδον. εὖ δέ σʼ ἐκφέρει
κυνὸς Λακαίνης ὥς τις εὔρινος βάσις.
ἔνδον γὰρ ἁνὴρ ἄρτι τυγχάνει, κάρα
στάζων ἱδρῶτι καὶ χέρας ξιφοκτόνους.
10
καί σʼ οὐδὲν εἴσω τῆσδε παπταίνειν πύλης
ἔτʼ ἔργον ἐστίν, ἐννέπειν δʼ ὅτου χάριν
σπουδὴν ἔθου τήνδʼ, ὡς παρʼ εἰδυίας μάθῃς.
Ὀδυσσεύς
ὦ φθέγμʼ Ἀθάνας, φιλτάτης ἐμοὶ θεῶν,
ὡς εὐμαθές σου, κἂν ἄποπτος ᾖς ὅμως,
15
φώνημʼ ἀκούω καὶ ξυναρπάζω φρενὶ
χαλκοστόμου κώδωνος ὡς Τυρσηνικῆς.
καὶ νῦν ἐπέγνως εὖ μʼ ἐπʼ ἀνδρὶ δυσμενεῖ
βάσιν κυκλοῦντʼ, Αἴαντι τῷ σακεσφόρῳ·
κεῖνον γάρ, οὐδένʼ ἄλλον, ἰχνεύω πάλαι.
20
νυκτὸς γὰρ ἡμᾶς τῆσδε πρᾶγος ἄσκοπον
ἔχει περάνας, εἴπερ εἴργασται τάδε·
ἴσμεν γὰρ οὐδὲν τρανές, ἀλλʼ ἀλώμεθα·
κἀγὼ ʼθελοντὴς τῷδʼ ὑπεζύγην πόνῳ.
ἐφθαρμένας γὰρ ἀρτίως εὑρίσκομεν
25
λείας ἁπάσας καὶ κατηναρισμένας
ἐκ χειρὸς αὐτοῖς ποιμνίων ἐπιστάταις.
τήνδʼ οὖν ἐκείνῳ πᾶς τις αἰτίαν νέμει.
καί μοί τις ὀπτὴρ αὐτὸν εἰσιδὼν μόνον
πηδῶντα πεδία σὺν νεορράντῳ ξίφει
30
φράζει τε κἀδήλωσεν· εὐθέως δʼ ἐγὼ
κατʼ ἴχνος ᾄσσω, καὶ τὰ μὲν σημαίνομαι,
τὰ δʼ ἐκπέπληγμαι κοὐκ ἔχω μαθεῖν ὅτου.
καιρὸν δʼ ἐφήκεις· πάντα γὰρ τά τʼ οὖν πάρος
τά τʼ εἰσέπειτα σῇ κυβερνῶμαι χερί.
35
Ἀθήνα
ἔγνων, Ὀδυσσεῦ, καὶ πάλαι φύλαξ ἔβην
τῇ σῇ πρόθυμος εἰς ὁδὸν κυναγίᾳ.
Ὀδυσσεύς
ἦ καί, φίλη δέσποινα, πρὸς καιρὸν πονῶ;
Ἀθήνα
ὡς ἔστιν ἀνδρὸς τοῦδε τἄργα ταῦτά σοι.
Ὀδυσσεύς
καὶ πρὸς τί δυσλόγιστον ὧδʼ ᾖξεν χέρα;
40
Ἀθήνα
χόλῳ βαρυνθεὶς τῶν Ἀχιλλείων ὅπλων.
Ὀδυσσεύς
τί δῆτα ποίμναις τήνδʼ ἐπεμπίπτει βάσιν;
Ἀθήνα
δοκῶν ἐν ὑμῖν χεῖρα χραίνεσθαι φόνῳ.
Ὀδυσσεύς
ἦ καὶ τὸ βούλευμʼ ὡς ἐπʼ Ἀργείοις τόδʼ ἦν;
Ἀθήνα
κἂν ἐξεπράξατʼ, εἰ κατημέλησʼ ἐγώ.
45
Ὀδυσσεύς
ποίαισι τόλμαις ταῖσδε καὶ φρενῶν θράσει;
Ἀθήνα
νύκτωρ ἐφʼ ὑμᾶς δόλιος ὁρμᾶται μόνος.
Ὀδυσσεύς
ἦ καὶ παρέστη κἀπὶ τέρμʼ ἀφίκετο;
Ἀθήνα
καὶ δὴ ʼπὶ δισσαῖς ἦν στρατηγίσιν πύλαις.
Ὀδυσσεύς
καὶ πῶς ἐπέσχε χεῖρα μαιμῶσαν φόνου;
50
Ἀθήνα
ἐγώ σφʼ ἀπείργω, δυσφόρους ἐπʼ ὄμμασι
γνώμας βαλοῦσα τῆς ἀνηκέστου χαρᾶς,
καὶ πρός τε ποίμνας ἐκτρέπω σύμμικτά τε
λείας ἄδαστα βουκόλων φρουρήματα·
ἔνθʼ εἰσπεσὼν ἔκειρε πολύκερων φόνον
55
κύκλῳ ῥαχίζων· κἀδόκει μὲν ἔσθʼ ὅτε
δισσοὺς Ἀτρείδας αὐτόχειρ κτείνειν ἔχων,
ὅτʼ ἄλλοτʼ ἄλλον ἐμπίτνων στρατηλατῶν.
ἐγὼ δὲ φοιτῶντʼ ἄνδρα μανιάσιν νόσοις
ὤτρυνον, εἰσέβαλλον εἰς ἕρκη κακά.
60
κἄπειτʼ ἐπειδὴ τοῦδʼ ἐλώφησεν πόνου,
τοὺς ζῶντας αὖ δεσμοῖσι συνδήσας βοῶν
ποίμνας τε πάσας εἰς δόμους κομίζεται,
ὡς ἄνδρας, οὐχ ὡς εὔκερων ἄγραν ἔχων,
καὶ νῦν κατʼ οἴκους συνδέτους αἰκίζεται.
65
δείξω δὲ καὶ σοὶ τήνδε περιφανῆ νόσον,
ὡς πᾶσιν Ἀργείοισιν εἰσιδὼν θροῇς.
θαρσῶν δὲ μίμνε μηδὲ συμφορὰν δέχου
τὸν ἄνδρʼ· ἐγὼ γὰρ ὀμμάτων ἀποστρόφους
αὐγὰς ἀπείρξω σὴν πρόσοψιν εἰσιδεῖν.
70
οὗτος, σὲ τὸν τὰς αἰχμαλωτίδας χέρας
δεσμοῖς ἀπευθύνοντα προσμολεῖν καλῶ·
Αἴαντα φωνῶ· στεῖχε δωμάτων πάρος.
Ὀδυσσεύς
τί δρᾷς, Ἀθάνα; μηδαμῶς σφʼ ἔξω κάλει.
Ἀθήνα
οὐ σῖγʼ ἀνέξει μηδὲ δειλίαν ἀρεῖ;
75
Ὀδυσσεύς
μὴ πρὸς θεῶν, ἀλλʼ ἔνδον ἀρκείτω μένων.
Ἀθήνα
τί μὴ γένηται; πρόσθεν οὐκ ἀνὴρ ὅδʼ ἦν;
Ὀδυσσεύς
ἐχθρός γε τῷδε τἀνδρὶ καὶ τανῦν ἔτι.
Ἀθήνα
οὔκουν γέλως ἥδιστος εἰς ἐχθροὺς γελᾶν;
Ὀδυσσεύς
ἐμοὶ μὲν ἀρκεῖ τοῦτον ἐν δόμοις μένειν.
80
Ἀθήνα
μεμηνότʼ ἄνδρα περιφανῶς ὀκνεῖς ἰδεῖν;
Ὀδυσσεύς
φρονοῦντα γάρ νιν οὐκ ἂν ἐξέστην ὄκνῳ.
Ἀθήνα
ἀλλʼ οὐδὲ νῦν σε μὴ παρόντʼ ἴδῃ πέλας.
Ὀδυσσεύς
πῶς, εἴπερ ὀφθαλμοῖς γε τοῖς αὐτοῖς ὁρᾷ;
Ἀθήνα
ἐγὼ σκοτώσω βλέφαρα καὶ δεδορκότα.
85
Ὀδυσσεύς
γένοιτο μέντἂν πᾶν θεοῦ τεχνωμένου.
Ἀθήνα
σίγα νυν ἑστὼς καὶ μένʼ ὡς κυρεῖς ἔχων.
Ὀδυσσεύς
μένοιμʼ ἄν· ἤθελον δʼ ἂν ἐκτὸς ὢν τυχεῖν.
Ἀθήνα
ὦ οὗτος, Αἴας, δεύτερόν σε προσκαλῶ.
τί βαιὸν οὕτως ἐντρέπει τῆς συμμάχου;
90
Αἴας
ὦ χαῖρʼ Ἀθάνα, χαῖρε Διογενὲς τέκνον,
ὡς εὖ παρέστης· καί σε παγχρύσοις ἐγὼ
στέψω λαφύροις τῆσδε τῆς ἄγρας χάριν.
Ἀθήνα
καλῶς ἔλεξας· ἀλλʼ ἐκεῖνό μοι φράσον,
ἔβαψας ἔγχος εὖ πρὸς Ἀργείων στρατῷ;
95
Αἴας
κόμπος πάρεστι κοὐκ ἀπαρνοῦμαι τὸ μή.
Ἀθήνα
ἦ καὶ πρὸς Ἀτρείδαισιν ᾔχμασας χέρα;
Αἴας
ὥστʼ οὔποτʼ Αἴανθʼ οἵδʼ ἀτιμάσουσʼ ἔτι.
Ἀθήνα
τεθνᾶσιν ἄνδρες, ὡς τὸ σὸν ξυνῆκʼ ἐγώ.
Αἴας
θανόντες ἤδη τἄμʼ ἀφαιρείσθων ὅπλα.
100
Ἀθήνα
εἶεν, τί γὰρ δὴ παῖς ὁ τοῦ Λαερτίου,
ποῦ σοι τύχης ἕστηκεν; ἢ πέφευγέ σε;
Αἴας
ἦ τοὐπίτριπτον κίναδος ἐξήρου μʼ ὅπου;
Ἀθήνα
ἔγωγʼ· Ὀδυσσέα τὸν σὸν ἐνστάτην λέγω.
Αἴας
ἥδιστος, ὦ δέσποινα, δεσμώτης ἔσω
105
θακεῖ· θανεῖν γὰρ αὐτὸν οὔ τί πω θέλω.
Ἀθήνα
πρὶν ἂν τί δράσῃς ἢ τί κερδάνῃς πλέον;
Αἴας
πρὶν ἂν δεθεὶς πρὸς κίονʼ ἑρκείου στέγης.
Ἀθήνα
τί δῆτα τὸν δύστηνον ἐργάσει κακόν;
Αἴας
μάστιγι πρῶτον νῶτα φοινιχθεὶς θάνῃ.
110
Ἀθήνα
μὴ δῆτα τὸν δύστηνον ὧδέ γʼ αἰκίσῃ.
Αἴας
χαίρειν, Ἀθάνα, τἄλλʼ ἐγώ σʼ ἐφίεμαι·
κεῖνος δὲ τίσει τήνδε κοὐκ ἄλλην δίκην.
Ἀθήνα
σὺ δʼ οὖν, ἐπειδὴ τέρψις ἥδε σοι τὸ δρᾶν,
χρῶ χειρί, φείδου μηδὲν ὧνπερ ἐννοεῖς.
115
Αἴας
χωρῶ πρὸς ἔργον· σοὶ δὲ τοῦτʼ ἐφίεμαι,
τοιάνδʼ ἀεί μοι σύμμαχον παρεστάναι.
Ἀθήνα
ὁρᾷς, Ὀδυσσεῦ, τὴν θεῶν ἰσχὺν ὅση;
τούτου τίς ἄν σοι τἀνδρὸς ἢ προνούστερος
ἢ δρᾶν ἀμείνων ηὑρέθη τὰ καίρια;
120
Ὀδυσσεύς
ἐγὼ μὲν οὐδένʼ οἶδʼ· ἐποικτίρω δέ νιν
δύστηνον ἔμπας, καίπερ ὄντα δυσμενῆ,
ὁθούνεκʼ ἄτῃ συγκατέζευκται κακῇ,
οὐδὲν τὸ τούτου μᾶλλον ἢ τοὐμὸν σκοπῶν·
ὁρῶ γὰρ ἡμᾶς οὐδὲν ὄντας ἄλλο πλὴν
125
εἴδωλʼ ὅσοιπερ ζῶμεν ἢ κούφην σκιάν.
Ἀθήνα
τοιαῦτα τοίνυν εἰσορῶν ὑπέρκοπον
μηδέν ποτʼ εἴπῃς αὐτὸς εἰς θεοὺς ἔπος,
μηδʼ ὄγκον ἄρῃ μηδένʼ, εἴ τινος πλέον
ἢ χειρὶ βρίθεις ἢ μακροῦ πλούτου βάθει.
130
ὡς ἡμέρα κλίνει τε κἀνάγει πάλιν
ἅπαντα τἀνθρώπεια· τοὺς δὲ σώφρονας
θεοὶ φιλοῦσι καὶ στυγοῦσι τοὺς κακούς.