Epeisodion 4
Ἠλέκτρα
ὦ καλλίνικε, πατρὸς ἐκ νικηφόρου
880
γεγώς, Ὀρέστα, τῆς ὑπʼ Ἰλίῳ μάχης,
δέξαι κόμης σῆς βοστρύχων ἀνδήματα.
ἥκεις γὰρ οὐκ ἀχρεῖον ἔκπλεθρον δραμὼν
ἀγῶνʼ ἐς οἴκους, ἀλλὰ πολέμιον κτανὼν
Αἴγισθον, ὃς σὸν πατέρα κἀμὸν ὤλεσε.
885
σύ τʼ, ὦ παρασπίστʼ, ἀνδρὸς εὐσεβεστάτου
παίδευμα Πυλάδη, στέφανον ἐξ ἐμῆς χερὸς
δέχου· φέρῃ γὰρ καὶ σὺ τῷδʼ ἴσον μέρος
ἀγῶνος· αἰεὶ δʼ εὐτυχεῖς φαίνοισθέ μοι.
Ὀρέστης
θεοὺς μὲν ἡγοῦ πρῶτον, Ἠλέκτρα, τύχης
890
ἀρχηγέτας τῆσδʼ, εἶτα κἄμʼ ἐπαίνεσον
τὸν τῶν θεῶν τε τῆς τύχης θʼ ὑπηρέτην.
ἥκω γὰρ οὐ λόγοισιν ἀλλʼ ἔργοις κτανὼν
Αἴγισθον· ὡς δὲ τῷ σάφʼ εἰδέναι τάδε
προσθῶμεν, αὐτὸν τὸν θανόντα σοι φέρω,
895
ὃν εἴτε χρῄζεις θηρσὶν ἁρπαγὴν πρόθες,
ἢ σκῦλον οἰωνοῖσιν, αἰθέρος τέκνοις,
πήξασʼ ἔρεισον σκόλοπι· σὸς γάρ ἐστι νῦν
δοῦλος, πάροιθε δεσπότης κεκλημένος.
Ἠλέκτρα
αἰσχύνομαι μέν, βούλομαι δʼ εἰπεῖν ὅμως.
900
Ὀρέστης
τί χρῆμα; λέξον· ὡς φόβου γʼ ἔξωθεν εἶ.
Ἠλέκτρα
νεκροὺς ὑβρίζειν, μή μέ τις φθόνῳ βάλῃ.
Ὀρέστης
οὐκ ἔστιν οὐδεὶς ὅστις ἂν μέμψαιτό σε.
Ἠλέκτρα
δυσάρεστος ἡμῶν καὶ φιλόψογος πόλις.
Ὀρέστης
λέγʼ, εἴ τι χρῄζεις, σύγγονʼ· ἀσπόνδοισι γὰρ
905
νόμοισιν ἔχθραν τῷδε συμβεβλήκαμεν.
Ἠλέκτρα
εἶἑν· τίνʼ ἀρχὴν πρῶτά σʼ ἐξείπω κακῶν,
ποίας τελευτάς; τίνα μέσον τάξω λόγον;
καὶ μὴν διʼ ὄρθρων γʼ οὔποτʼ ἐξελίμπανον
θρυλοῦσʼ ἅ γʼ εἰπεῖν ἤθελον κατʼ ὄμμα σόν,
910
εἰ δὴ γενοίμην δειμάτων ἐλευθέρα
τῶν πρόσθε. νῦν οὖν ἐσμεν· ἀποδώσω δέ σοι
ἐκεῖνʼ ἅ σε ζῶντʼ ἤθελον λέξαι κακά.
ἀπώλεσάς με κὠρφανὴν φίλου πατρὸς
καὶ τόνδʼ ἔθηκας, οὐδὲν ἠδικημένος,
915
κἄγημας αἰσχρῶς μητέρʼ ἄνδρα τʼ ἔκτανες
στρατηλατοῦνθʼ Ἕλλησιν, οὐκ ἐλθὼν Φρύγας.
ἐς τοῦτο δʼ ἦλθες ἀμαθίας ὥστʼ ἤλπισας
ὡς ἐς σὲ ἐμὴν δὴ μητέρʼ οὐχ ἕξοις κακὴν
γήμας, ἐμοῦ δὲ πατρὸς ἠδίκεις λέχη.
920
ἴστω δʼ, ὅταν τις διολέσας δάμαρτά του
κρυπταῖσιν εὐναῖς εἶτʼ ἀναγκασθῇ λαβεῖν,
δύστηνός ἐστιν, εἰ δοκεῖ τὸ σωφρονεῖν
ἐκεῖ μὲν αὐτὴν οὐκ ἔχειν, παρʼ οἷ δʼ ἔχειν.
ἄλγιστα δʼ ᾤκεις, οὐ δοκῶν οἰκεῖν κακῶς·
925
ᾔδησθα γὰρ δῆτʼ ἀνόσιον γήμας γάμον,
μήτηρ δὲ σʼ ἄνδρα δυσσεβῆ κεκτημένη.
ἄμφω πονηρὼ δʼ ὄντʼ ἀνῃρεῖσθον τύχην
κείνη τε τὴν σὴν καὶ σὺ τοὐκείνης κακόν.
πᾶσιν δʼ ἐν Ἀργείοισιν ἤκουες τάδε·
930
Ὁ τῆς γυναικός — οὐχὶ τἀνδρὸς ἡ γυνή.
καίτοι τόδʼ αἰσχρόν, προστατεῖν γε δωμάτων
γυναῖκα, μὴ τὸν ἄνδρα· κἀκείνους στυγῶ
τοὺς παῖδας, ὅστις τοῦ μὲν ἄρσενος πατρὸς
οὐκ ὠνόμασται, τῆς δὲ μητρὸς ἐν πόλει.
935
ἐπίσημα γὰρ γήμαντι καὶ μείζω λέχη
τἀνδρὸς μὲν οὐδείς, τῶν δὲ θηλειῶν λόγος.
ὃ δʼ ἠπάτα σε πλεῖστον οὐκ ἐγνωκότα,
ηὔχεις τις εἶναι τοῖσι χρήμασι σθένων·
τὰ δʼ οὐδὲν εἰ μὴ βραχὺν ὁμιλῆσαι χρόνον.
940
ἡ γὰρ φύσις βέβαιος, οὐ τὰ χρήματα.
ἣ μὲν γὰρ αἰεὶ παραμένουσʼ αἴρει κακά·
ὁ δʼ ὄλβος ἀδίκως καὶ μετὰ σκαιῶν ξυνὼν
ἐξέπτατʼ οἴκων, σμικρὸν ἀνθήσας χρόνον.
ἃ δʼ ἐς γυναῖκας — παρθένῳ γὰρ οὐ καλὸν
945
λέγειν — σιωπῶ, γνωρίμως δʼ αἰνίξομαι.
ὕβριζες, ὡς δὴ βασιλικοὺς ἔχων δόμους
κάλλει τʼ ἀραρώς. ἀλλʼ ἔμοιγʼ εἴη πόσις
μὴ παρθενωπός, ἀλλὰ τἀνδρείου τρόπου.
τὰ γὰρ τέκνʼ αὐτῶν Ἄρεος ἐκκρεμάννυται,
950
τὰ δʼ εὐπρεπῆ δὴ κόσμος ἐν χοροῖς μόνον.
ἔρρʼ, οὐδὲν εἰδὼς ὧν ἐφευρεθεὶς χρόνῳ
δίκην δέδωκας. — ὧδέ τις κακοῦργος ὢν
μή μοι τὸ πρῶτον βῆμʼ ἐὰν δράμῃ καλῶς,
νικᾶν δοκείτω τὴν Δίκην, πρὶν ἂν πέλας
955
γραμμῆς ἵκηται καὶ τέλος κάμψῃ βίου.
Χορός
ἔπραξε δεινά, δεινὰ δʼ ἀντέδωκε σοὶ
καὶ τῷδʼ· ἔχει γὰρ ἡ Δίκη μέγα σθένος.
Ἠλέκτρα
εἶἑν· κομίζειν τοῦδε σῶμʼ ἔσω χρεὼν
σκότῳ τε δοῦναι, δμῶες, ὡς, ὅταν μόλῃ
960
μήτηρ, σφαγῆς πάροιθε μὴ εἰσίδῃ νεκρόν.
Ὀρέστης
ἐπίσχες· ἐμβάλωμεν εἰς ἄλλον λόγον.
Ἠλέκτρα
τί δʼ; ἐκ Μυκηνῶν μῶν βοηδρόμους ὁρῶ;
Ὀρέστης
οὔκ, ἀλλὰ τὴν τεκοῦσαν ἥ μʼ ἐγείνατο.
Ἠλέκτρα
καλῶς ἄρʼ ἄρκυν ἐς μέσην πορεύεται —
965
καὶ μὴν ὄχοις γε καὶ στολῇ λαμπρύνεται.
Ὀρέστης
τί δῆτα δρῶμεν; μητέρʼ ἦ φονεύσομεν;
Ἠλέκτρα
μῶν σʼ οἶκτος εἷλε, μητρὸς ὡς εἶδες δέμας;
πῶς γὰρ κτάνω νιν, ἥ μʼ ἔθρεψε κἄτεκεν;
Ἠλέκτρα
ὥσπερ πατέρα σὸν ἥδε κἀμὸν ὤλεσεν.
970
Ὀρέστης
ὦ Φοῖβε, πολλήν γʼ ἀμαθίαν ἐθέσπισας —
Ἠλέκτρα
ὅπου δʼ Ἀπόλλων σκαιὸς ᾖ, τίνες σοφοί;
Ὀρέστης
ὅστις μʼ ἔχρησας μητέρʼ, ἣν οὐ χρῆν, κτανεῖν.
Ἠλέκτρα
βλάπτῃ δὲ δὴ τί πατρὶ τιμωρῶν σέθεν;
Ὀρέστης
μητροκτόνος νῦν φεύξομαι, τόθʼ ἁγνὸς ὤν.
975
Ἠλέκτρα
καὶ μή γʼ ἀμύνων πατρὶ δυσσεβὴς ἔσῃ.
Ὀρέστης
ἐγὼ δὲ μητρὸς — ; τῷ φόνου δώσω δίκας;
Ἠλέκτρα
τῷ δʼ ἢν πατρῴαν διαμεθῇς τιμωρίαν;
Ὀρέστης
ἆρʼ αὔτʼ ἀλάστωρ εἶπʼ ἀπεικασθεὶς θεῷ;
Ἠλέκτρα
ἱερὸν καθίζων τρίποδʼ; ἐγὼ μὲν οὐ δοκῶ.
980
Ὀρέστης
οὐδʼ ἂν πιθοίμην εὖ μεμαντεῦσθαι τάδε.
Ἠλέκτρα
οὐ μὴ κακισθεὶς εἰς ἀνανδρίαν πεσῇ.
Ὀρέστης
ἀλλʼ ἦ τὸν αὐτὸν τῇδʼ ὑποστήσω δόλον;
Ἠλέκτρα
ᾧ καὶ πόσιν καθεῖλες, Αἴγισθον κτανών.
Ὀρέστης
ἔσειμι· δεινοῦ δʼ ἄρχομαι προβλήματος
985
καὶ δεινὰ δράσω γε — εἰ θεοῖς δοκεῖ τάδε,
ἔστω· πικρὸν δὲ χἡδὺ τἀγώνισμά μοι.