Stasimon 4
Χορός
καίνʼ ἐκ καινῶν μεταβάλλουσαι
χθονὶ συντυχίαι. λεύσσετε Τρώων
τόνδʼ Ἀστυάνακτʼ ἄλοχοι μέλεαι
1120
νεκρόν, ὃν πύργων δίσκημα πικρὸν
Δαναοὶ κτείναντες ἔχουσιν.
Ταλθύβιος
Ἑκάβη, νεὼς μὲν πίτυλος εἷς λελειμμένος
λάφυρα τἀπίλοιπʼ Ἀχιλλείου τόκου
μέλλει πρὸς ἀκτὰς ναυστολεῖν Φθιώτιδας·
1125
αὐτὸς δʼ ἀνῆκται Νεοπτόλεμος, καινάς τινας
Πηλέως ἀκούσας συμφοράς, ὥς νιν χθονὸς
Ἄκαστος ἐκβέβληκεν, ὁ Πελίου γόνος.
οὗ θᾶσσον οὕνεκʼ, ἢ χάριν μονῆς ἔχων,
φροῦδος, μετʼ αὐτοῦ δʼ Ἀνδρομάχη, πολλῶν ἐμοὶ
1130
δακρύων ἀγωγός, ἡνίκʼ ἐξώρμα χθονός,
πάτραν τʼ ἀναστένουσα καὶ τὸν Ἕκτορος
τύμβον προσεννέπουσα. καί σφʼ ᾐτήσατο
θάψαι νεκρὸν τόνδʼ, ὃς πεσὼν ἐκ τειχέων
ψυχὴν ἀφῆκεν Ἕκτορος τοῦ σοῦ γόνος·
1135
φόβον τʼ Ἀχαιῶν, χαλκόνωτον ἀσπίδα
τήνδʼ, ἣν πατὴρ τοῦδʼ ἀμφὶ πλεύρʼ ἐβάλλετο,
μή νυν πορεῦσαι Πηλέως ἐφʼ ἑστίαν,
μηδʼ ἐς τὸν αὐτὸν θάλαμον, οὗ νυμφεύσεται
μήτηρ νεκροῦ τοῦδʼ Ἀνδρομάχη, λύπας ὁρᾶν,
1140
ἀλλʼ ἀντὶ κέδρου περιβόλων τε λαΐνων
ἐν τῇδε θάψαι παῖδα· σὰς δʼ ἐς ὠλένας
δοῦναι, πέπλοισιν ὡς περιστείλῃς νεκρὸν
στεφάνοις θʼ, ὅση σοι δύναμις, ὡς ἔχει τὰ σά·
ἐπεὶ βέβηκε, καὶ τὸ δεσπότου τάχος
1145
ἀφείλετʼ αὐτὴν παῖδα μὴ δοῦναι τάφῳ.
ἡμεῖς μὲν οὖν, ὅταν σὺ κοσμήσῃς νέκυν,
γῆν τῷδʼ ἐπαμπισχόντες ἀροῦμεν δόρυ·
σὺ δʼ ὡς τάχιστα πρᾶσσε τἀπεσταλμένα.
ἑνὸς μὲν οὖν μόχθου σʼ ἀπαλλάξας ἔχω·
1150
Σκαμανδρίους γὰρ τάσδε διαπερῶν ῥοὰς
ἔλουσα νεκρὸν κἀπένιψα τραύματα.
ἀλλʼ εἶμʼ ὀρυκτὸν τῷδʼ ἀναρρήξων τάφον,
ὡς σύντομʼ ἡμῖν τἀπʼ ἐμοῦ τε κἀπὸ σοῦ
ἐς ἓν ξυνελθόντʼ οἴκαδʼ ὁρμήσῃ πλάτην.
1155
Ἑκάβη
θέσθʼ ἀμφίτορνον ἀσπίδʼ Ἕκτορος πέδῳ,
λυπρὸν θέαμα κοὐ φίλον λεύσσειν ἐμοί.
ὦ μείζονʼ ὄγκον δορὸς ἔχοντες ἢ φρενῶν,
τί τόνδʼ, Ἀχαιοί, παῖδα δείσαντες φόνον
καινὸν διειργάσασθε; μὴ Τροίαν ποτὲ
1160
πεσοῦσαν ὀρθώσειεν; οὐδὲν ἦτʼ ἄρα,
ὅθʼ Ἕκτορος μὲν εὐτυχοῦντος ἐς δόρυ
διωλλύμεσθα μυρίας τʼ ἄλλης χερός,
πόλεως δʼ ἁλούσης καὶ Φρυγῶν ἐφθαρμένων
βρέφος τοσόνδʼ ἐδείσατʼ· οὐκ αἰνῶ φόβον,
1165
ὅστις φοβεῖται μὴ διεξελθὼν λόγῳ.
ὦ φίλταθʼ, ὥς σοι θάνατος ἦλθε δυστυχής.
εἰ μὲν γὰρ ἔθανες πρὸ πόλεως, ἥβης τυχὼν
γάμων τε καὶ τῆς ἰσοθέου τυραννίδος,
μακάριος ἦσθʼ ἄν, εἴ τι τῶνδε μακάριον·
1170
νῦν δʼ αὔτʼ ἰδὼν μὲν γνούς τε σῇ ψυχῇ, τέκνον,
οὐκ οἶσθʼ, ἐχρήσω δʼ οὐδὲν ἐν δόμοις ἔχων.
δύστηνε, κρατὸς ὥς σʼ ἔκειρεν ἀθλίως
τείχη πατρῷα, Λοξίου πυργώματα,
ὃν πόλλʼ ἐκήπευσʼ ἡ τεκοῦσα βόστρυχον
1175
φιλήμασίν τʼ ἔδωκεν, ἔνθεν ἐκγελᾷ
ὀστέων ῥαγέντων φόνος, ἵνʼ αἰσχρὰ μὴ λέγω.
ὦ χεῖρες, ὡς εἰκοὺς μὲν ἡδείας πατρὸς
κέκτησθʼ, ἐν ἄρθροις δʼ ἔκλυτοι πρόκεισθέ μοι.
ὦ πολλὰ κόμπους ἐκβαλὸν φίλον στόμα,
1180
ὄλωλας, ἐψεύσω μʼ, ὅτʼ ἐσπίπτων πέπλους,
Ὦ μῆτερ, ηὔδας, ἦ πολύν σοι βοστρύχων
πλόκαμον κεροῦμαι, πρὸς τάφον θʼ ὁμηλίκων
κώμους ἀπάξω, φίλα διδοὺς προσφθέγματα.
σὺ δʼ οὐκ ἔμʼ, ἀλλʼ ἐγὼ σὲ τὸν νεώτερον,
1185
γραῦς ἄπολις ἄτεκνος, ἄθλιον θάπτω νεκρόν.
οἴμοι, τὰ πόλλʼ ἀσπάσμαθʼ αἵ τʼ ἐμαὶ τροφαὶ
ὕπνοι τʼ ἐκεῖνοι φροῦδά μοι. τί καί ποτε
γράψειεν ἄν σε μουσοποιὸς ἐν τάφῳ;
Τὸν παῖδα τόνδʼ ἔκτειναν Ἀργεῖοί ποτε
1190
δείσαντες; — αἰσχρὸν τοὐπίγραμμά γʼ Ἑλλάδι.
ἀλλʼ οὖν πατρῴων οὐ λαχὼν ἕξεις ὅμως
ἐν ᾗ ταφήσῃ χαλκόνωτον ἰτέαν.
ὦ καλλίπηχυν Ἕκτορος βραχίονα
σῴζουσʼ, ἄριστον φύλακʼ ἀπώλεσας σέθεν.
1195
ὡς ἡδὺς ἐν πόρπακι σῷ κεῖται τύπος
ἴτυός τʼ ἐν εὐτόρνοισι περιδρόμοις ἱδρώς,
ὃν ἐκ μετώπου πολλάκις πόνους ἔχων
ἔσταζεν Ἕκτωρ προστιθεὶς γενειάδι.
φέρετε, κομίζετʼ ἀθλίῳ κόσμον νεκρῷ
1200
ἐκ τῶν παρόντων· οὐ γὰρ ἐς κάλλος τύχας
δαίμων δίδωσιν· ὧν δʼ ἔχω, λήψῃ τάδε.
θνητῶν δὲ μῶρος ὅστις εὖ πράσσειν δοκῶν
βέβαια χαίρει· τοῖς τρόποις γὰρ αἱ τύχαι,
ἔμπληκτος ὡς ἄνθρωπος, ἄλλοτʼ ἄλλοσε
1205
πηδῶσι, κοὐδεὶς αὐτὸς εὐτυχεῖ ποτε.
Χορός
καὶ μὴν πρόχειρον αἵδε σοι σκυλευμάτων
Φρυγίων φέρουσι κόσμον ἐξάπτειν νεκρῷ.
Ἑκάβη
ὦ τέκνον, οὐχ ἵπποισι νικήσαντά σε
οὐδʼ ἥλικας τόξοισιν, οὓς Φρύγες νόμους
1210
τιμῶσιν, οὐκ ἐς πλησμονὰς θηρωμένη,
μήτηρ πατρός σοι προστίθησʼ ἀγάλματα
τῶν σῶν ποτʼ ὄντων· νῦν δέ σʼ ἡ θεοστυγὴς
ἀφείλεθʼ Ἑλένη, πρὸς δὲ καὶ ψυχὴν σέθεν
ἔκτεινε καὶ πάντʼ οἶκον ἐξαπώλεσεν.
1215
ἔθιγες ἔθιγες· ὦ μέγας ἐμοί ποτʼ ἂν
Ἑκάβη
ἃ δʼ ἐν γάμοισι χρῆν σε προσθέσθαι χροῒ
Ἀσιατίδων γήμαντα τὴν ὑπερτάτην,
Φρύγια πέπλων ἀγάλματʼ ἐξάπτω χροός.
1220
σύ τʼ, ὦ ποτʼ οὖσα καλλίνικε, μυρίων
μῆτερ τροπαίων, Ἕκτορος φίλον σάκος,
στεφανοῦ· θανῇ γὰρ οὐ θανοῦσα σὺν νεκρῷ·
ἐπεὶ σὲ πολλῷ μᾶλλον ἢ τὰ τοῦ σοφοῦ
κακοῦ τʼ Ὀδυσσέως ἄξιον τιμᾶν ὅπλα.
1225
Χορός
αἰαῖ αἰαῖ· πικρὸν ὄδυρμα
γαῖά σʼ ὦ τέκνον δέξεται.
Χορός
νεκρῶν ἴακχον.
1230
Χορός
οἴμοι δῆτα σῶν ἀλάστων κακῶν.
Ἑκάβη
τελαμῶσιν ἕλκη τὰ μὲν ἐγώ σʼ ἰάσομαι,
τλήμων ἰατρός, ὄνομʼ ἔχουσα, τἄργα δʼ οὔ·
τὰ δʼ ἐν νεκροῖσι φροντιεῖ πατὴρ σέθεν.
Χορός
ἄρασσʼ ἄρασσε κρᾶτα
1235
Ἑκάβη
ὦ φίλταται γυναῖκες
Χορός
Ἑκάβη, σὰς ἔνεπε· τίνα θροεῖς αὐδάν;
Ἑκάβη
οὐκ ἦν ἄρʼ ἐν θεοῖσι πλὴν οὑμοὶ πόνοι
1240
Τροία τε πόλεων ἔκκριτον μισουμένη,
μάτην δʼ ἐβουθυτοῦμεν. εἰ δὲ μὴ θεὸς
ἔστρεψε τἄνω περιβαλὼν κάτω χθονός,
ἀφανεῖς ἂν ὄντες οὐκ ἂν ὑμνήθημεν ἂν
μούσαις ἀοιδὰς δόντες ὑστέρων βροτῶν.
1245
χωρεῖτε, θάπτετʼ ἀθλίῳ τύμβῳ νεκρόν·
ἔχει γὰρ οἷα δεῖ γε νερτέρων στέφη.
δοκῶ δὲ τοῖς θανοῦσι διαφέρειν βραχύ,
εἰ πλουσίων τις τεύξεται κτερισμάτων·
κενὸν δὲ γαύρωμʼ ἐστὶ τῶν ζώντων τόδε.
1250
μελέα μήτηρ, ἣ τὰς μεγάλας
ἐλπίδας ἐν σοὶ κατέκναψε βίου.
μέγα δʼ ὀλβισθεὶς ὡς ἐκ πατέρων
δεινῷ θανάτῳ διόλωλας.
1255
τίνας Ἰλιάσιν ταῖσδʼ ἐν κορυφαῖς
λεύσσω φλογέας δαλοῖσι χέρας
διερέσσοντας; μέλλει Τροίᾳ
καινόν τι κακὸν προσέσεσθαι.
Ταλθύβιος
αὐδῶ λοχαγοῖς, οἳ τέταχθʼ ἐμπιμπράναι
1260
Πριάμου τόδʼ ἄστυ, μηκέτʼ ἀργοῦσαν φλόγα
ἐν χειρὶ σῴζειν, ἀλλὰ πῦρ ἐνιέναι,
ὡς ἂν κατασκάψαντες Ἰλίου πόλιν
στελλώμεθʼ οἴκαδʼ ἄσμενοι Τροίας ἄπο.
ὑμεῖς δʼ, ἵνʼ αὑτὸς λόγος ἔχῃ μορφὰς δύο,
1265
χωρεῖτε, Τρώων παῖδες, ὀρθίαν ὅταν
σάλπιγγος ἠχὼ δῶσιν ἀρχηγοὶ στρατοῦ,
πρὸς ναῦς Ἀχαιῶν, ὡς ἀποστέλλησθε γῆς.
σύ τʼ, ὦ γεραιὰ δυστυχεστάτη γύναι,
ἕπου. μεθήκουσίν σʼ Ὀδυσσέως πάρα
1270
οἵδʼ, ᾧ σε δούλην κλῆρος ἐκπέμπει πάτρας.
Ἑκάβη
οἲ ʼγὼ τάλαινα· τοῦτο δὴ τὸ λοίσθιον
καὶ τέρμα πάντων τῶν ἐμῶν ἤδη κακῶν·
ἔξειμι πατρίδος, πόλις ὑφάπτεται πυρί.
ἀλλʼ, ὦ γεραιὲ πούς, ἐπίσπευσον μόλις,
1275
ὡς ἀσπάσωμαι τὴν ταλαίπωρον πόλιν.
ὦ μεγάλα δή ποτʼ ἀμπνέουσʼ ἐν βαρβάροις
Τροία, τὸ κλεινὸν ὄνομʼ ἀφαιρήσῃ τάχα.
πιμπρᾶσί σʼ, ἡμᾶς δʼ ἐξάγουσʼ ἤδη χθονὸς
δούλας· ἰὼ θεοί. καὶ τί τοὺς θεοὺς καλῶ;
1280
καὶ πρὶν γὰρ οὐκ ἤκουσαν ἀνακαλούμενοι.
φέρʼ ἐς πυρὰν δράμωμεν· ὡς κάλλιστά μοι
σὺν τῇδε πατρίδι κατθανεῖν πυρουμένῃ.
Ταλθύβιος
ἐνθουσιᾷς, δύστηνε, τοῖς σαυτῆς κακοῖς.
ἀλλʼ ἄγετε, μὴ φείδεσθʼ· Ὀδυσσέως δὲ χρὴ
1285
ἐς χεῖρα δοῦναι τήνδε καὶ πέμπειν γέρας.
Κρόνιε, πρύτανι Φρύγιε, γενέτα
πάτερ, ἀνάξια τᾶς Δαρδάνου
γονᾶς τάδʼ οἷα πάσχομεν δέδορκας;
1290
Χορός
δέδορκεν, ἁ δὲ μεγαλόπολις
ἄπολις ὄλωλεν οὐδʼ ἔτʼ ἔστι Τροία.
λέλαμπεν Ἴλιος, Περ-
1295
γάμων τε πυρὶ καταίθεται τέραμνα
καὶ πόλις ἄκρα τε τειχέων.
Χορός
πτέρυγι δὲ καπνὸς ὥς τις οὐ-
ρανίᾳ πεσοῦσα δορὶ καταφθίνει γᾶ.
μαλερὰ μέλαθρα πυρὶ κατάδρομα
1300
[Episode 1]
ἰὼ γᾶ τρόφιμε τῶν ἐμῶν τέκνων.
Ἑκάβη
ὦ τέκνα, κλύετε, μάθετε ματρὸς αὐδάν.
Χορός
ἰαλέμῳ τοὺς θανόντας ἀπύεις.
Ἑκάβη
γεραιά γʼ ἐς πέδον τιθεῖσα μέλεα καὶ
1305
χερσὶ γαῖαν κτυποῦσα δισσαῖς.
Χορός
διάδοχά σοι γόνυ τίθημι γαίᾳ
τοὺς ἐμοὺς καλοῦσα νέρθεν
Ἑκάβη
ἀγόμεθα φερόμεθʼ
1310
Χορός
ἄλγος ἄλγος βοᾷς.
1310
Ἑκάβη
δούλειον ὑπὸ μέλαθρον.
Πρίαμε Πρίαμε, σὺ μὲν ὀλόμενος
Χορός
μέλας γὰρ ὄσσε κατεκάλυψε
1315
θάνατος ὅσιος ἀνοσίαις σφαγαῖσιν.
Ἑκάβη
ἰὼ θεῶν μέλαθρα καὶ πόλις φίλα,
Ἑκάβη
τὰν φόνιον ἔχετε φλόγα δορός τε λόγχαν.
Χορός
τάχʼ ἐς φίλαν γᾶν πεσεῖσθʼ ἀνώνυμοι.
Ἑκάβη
κόνις δʼ ἴσα καπνῷ πτέρυγι πρὸς αἰθέρα
1320
ᾆστον οἴκων ἐμῶν με θήσει.
Χορός
ὄνομα δὲ γᾶς ἀφανὲς εἶσιν· ἄλλᾳ δʼ
ἄλλο φροῦδον, οὐδʼ ἔτʼ ἔστιν
Ἑκάβη
ἐμάθετʼ, ἐκλύετε;
1325
Χορός
Περγάμων γε κτύπον.
1325
Ἑκάβη
ἔνοσις ἅπασαν ἔνοσις
τρομερὰ μέλεα, φέρετʼ ἐμὸν ἴχνος·
δούλειον ἁμέραν βίου.
1330
Χορός
ἰὼ τάλαινα πόλις· ὅμως δὲ
πρόφερε πόδα σὸν ἐπὶ πλάτας Ἀχαιῶν.