Kitap 6
Et sane pracipue vos decebat, Camauiuri, qui estis finitimi et secundo loco periclitaturi, ea prospicere, neque segniter, ut nunc, auxilium uobis ferre, sed potius ipsos ad nos venire, et quae a nobis, si Athenienses in Camarinaeum agrum primum venissent. pro necessitate vestra postulavissetis, ad ca pariter nunc quoque nos adhortari, ne quid concedamus. Sed neque vos adhuc neque ceteri lias cogitationes suscepistis.
«Fortasse vere propter Ignaviam et erga nos ei erga adventantes hostes aequitatem coletis, dicentes, societatem esse vobis cum Atheniensibus; quam proferto non adversus amicos contraxistis, sed adversus hostes, si quis contra vos veniat, et Atheniensibus vero ut succurratis, quoties ab aliis injuriam accipiant, non autem quoties ipsi, ut nunc, injuriam aliis faciant,
quando quidem ne Rhegim quidem Chalcidenses Leontinos Chalcidenses in suas sedes una cum illis restituere volunt. Et sane indignum est, si illi quidem factum ipsum, quod honestae petitionis specie velatur, suspectum habentes praeter id,quod rationi consentaneum videtur, sapiunt, vos vero causa vendibili illos quidem, qui natura suat hostes, juvare vultis, eos vero, qui vel multo magis natura sunt cognati, una cum inimicissimis funditus perdere.
Atqui Iioc minime aequum, sed repellere eos nec apparatum coram formidare; nec enim; si conjungamur omnes, est formidabilis, sed si, id quod isti efficere student, contra disjungamur, siquidem quamvis antra nos solos venerint et pro dio superiores discesserint, tamen non peregerant quae cupiebant, sed celeriter abierunt.
« Quamobrem, si omnes quidem in unum coeamus, non decet animos dejicere, sed ad belli societatem accedere alacrius, praesertim quum auxilium nobis cx Pc* | lopouneso sit venturum, qui sunt istis in re bellica longe priestantiores; neque existimandum est, illam religionem | nobis quidem aequam, vobis vero tutam esse, quod videlicet | neutris opem ferre velitis, quia utroramque socii sitis.
Neque enim re ipsa id ita aequum est, ut juris obtentu. Nam si propterea quod vos auxilium non tuleritis, et victos calamitatem habebit et victor victoriam, quid aliud feceritis, nisi ut propter eamdem vestram absentiam alteris quidem nuJ- | Ium auxilium tuleritis, quo servari possent, alteros vero» ne mali essent, non prohibueritis? Quamquam lionesliof | utique est, cum illis, qui injuriam patiuntur et praderea cognati vobis sunt, conjunctos et commune Sicilia?commodum tueri, et Athenienses, qui in mirum amici vestri sunt, non sinere pcccare.
Sed ut rem totam paucis comprehensam expediamue, nos Syracusani dicimus, nullius quidem esse negotii plane docere aut vos aut alios de rebus illis quas vos ipsi non minus intelligitis; precamur vero, et lesti-ficomur simul, si vobis non persuaserimus, nos insidiis appel i ab Ionibus, perpetuis hostibus,et prodi a vobis, Doiienses ad Doriensibus.
Et si Athenienses nos subegerint, oh vestra quidem consilia victores evadent, sed suo ipsorum nomiuc honorem habebunt, et pro victoriae pncraio nullum alium, quam illum ipsum, qui victoriam iis subministrant, accipient; et rursus si apud nos victoria fuerit, iidem vos pro eo, quod causa fuistis periculorum, etiam pcenam sustinebitis.
Quare rem considerate, atque eligite jam nunc aut praesentem sine periculo servitutem, aut ut victoria nobiscnm parta et turpem illorum dominatum et nostras inimicitias liaud sane breves futuras devitetis. »
Haec quidem Hermocrates dixit, Euphemus vero, Atheniensium legatus, post eum haec :
« Veneramus quidem, ut pristinam societalem renovaremus, sed quoniam Syracusanus nos incessit, ne-Gessarium esteliam de imperio nostro verba facere, ut hoc a nobis jure obtineri demonstremus.
Maxitnum igitur hujus rei testimonium ipse dixit hoc, quod Iones Doriensium hoetes semper sint. Et vero res ita se habet : nos enim, qui sumus Iones, rationem iniimus, qua Peloponnesiis , qui sunt Dorienses et plures, quam.nos, et iidem accola·, minime obediremus,
et post Medicum bellum parata classe Lacedaemoniorum imperio et principatu liberati sumus, quia non magis decebat illos nobis, quam etiam nos illis imperare, nisi quatenus id temporis nobis potentiores erant, et contra nos ipsi eorum, qui regis imperio prius parebarant, duces extitimus et sic nunc agimus, existimantes, ita nos in Peloponnesiorum potestatem minime venturos esse, quum potentiam habeamus, qua vim propulsemus, et, ut dicam quod res est, non injuria in nostram potestatem Iones et insularum incolas redegerimus, quos Syracusani a nobis in servitutem redactos aiunt, quamvis iis simus cognati.
Nam adversus nos, melropolin suam, cum Medo venerant, nec ausi erant defectione a Medo facta res domesticas profligare, quemadmodum nos, qui urbem deseruimus, sed et ipsi servitutem pati, et nobis idem imponere volebant.
« Quamobrem et simul quod digni sumus, hoc imperio polimur, tum quia maximum navium numerum, tum quia promptum studium sine tergiversatione Graecis praestitimus, tum etiam, quia isti idem studium alacriter Medo praestantes incommoda nobis afferebant; et simul etiam quod potentiam adversus Peloponnesios nobis comparare cupimus.
Nec verbis magnificis utimur, quod aut propterea, quia soli barbarum profligaverimus, jure nostro imperium obtineamus, aut propterea qqsa pro libertate istorum magis quam ceterorum omnium et nostra ipsorum pericula susceperimus. Non est autem cuiquam invidendum, si salutem suam quadrat. Et nunc etiam quum nostrae incolumitatis gratia huc veneripiys, hoc ipsum yobis quoque conducere videmus.
Demonstramus autem hoc et ex iis, qua: isti criminantur, et ex iis, quae vos ipsi potissimum cum vehementiore metu suspicamini, quia compertum habemus, eos, qui cum vehementi metu aliquid suspicantur, in praesenti quidem orationis illecebris capi, postea vero, quum ad rem gerendam veniunt, facere qua: sibimet conducunt.
Etenim et illic nos imperium propter melum obtinere diximus, et propter eumdem huc venisse, ut res quae hic sunt, cum amicis tuto coostituamus, non autem, ut in servitutem vos redigamus, imo potius, ut impediamus, ne hoc nobis accidat.
« Neque vero quisquam opinetur, nulla justa necessitudinis causa nos de votiis esse solicilos, illud compertum babens, vobis salvis et vires habentibus ad resistendum Syracusanis, nos minoribus incommodis affectum iri propter iliorum cepias, qpas Peloponnesiis mittere possint.
Et ob istam causam maxima necessitudine jam nobiscum estis conjuncti Quamobrem etiam rationi cotv-| sentaneum est, Leontinos a nobis in suas sedes restitui, non | ut imperio uostro subjectos, quemadmodum ipsorum cognati in Euboea sed ut quam potenlissimos, ut ex suo agro. quia sunt finitimi Syracusanis, bis pro nobis sint infesti.
Quod enim attinet ad res domesticas, vel nos ipsi satis virium habemus ad hostes propulsandos, et Chalcidensis, quo nos praeter ratienem in servitutem redacto ait nunc eoe, qui hic sunt, in libertatem vindicare, utilis est nobis co, quod nullo bellico apparatu sit instructus, et pecuniam tan lum pendat, sed in hujus terrae rebus et Leontini et ceteri amici ea nobis utilea sunt, si in summa libertate degant.
« Viro autem tyrannidem aut civitati principatum obtinenti nihil, quod utile sit , a ratione est alienum, nihil etiam cognatum, nisiiidum; sed pro cujusque rei natura in tempoie vel inimicum vel amicum fieri oportet Atque hoc nobis hic est commodum, non ut amicos matefirii» allidamus, sed ut propter amicorum potentiam iuimid reddantur infirmi.
Non est autem de nostra.fide dubitandum. Nam sociis, qui illic sunt, prout singuli nobis sunt utiles, ita imperamus, Chiis quidem et Methymnaeis, ut classem praebeant, at liberi vivant; plerisque vero sic, ut tribulum severius exigamus; aliis vero, ut phne eliara liberi nobis In bello ferant auxilium, quamvis insulas colant et facile subigi poseint, quia sunt in locis circa Peloponnesum opportunis.
Quamobrem consentaneum est res etiam, quae hic sunt, a nobis constitui, prout nobis conducit, et et dicimus propter metum de Syracusanis. Nam imperium in vos affectant, et istis suspicionibus, quas contra uoT spargunt, vos ad societatem secum ineundam solidtare volunt, ut vel per vim, vel propter solitudinem vestram, si dos re infecta abierimus, ipsi Siciliae principatum obtineant. Necesse hoc autem est, si cum iis vos conjungatis; nam neque nobis amplius facile erit adversus tantas copias in unum conjunctas bellum administrare, neque istrftobis absentibus erunt infirmi contra voe.
« Cui autem haec non ita videntur, eum ipsa res arguit. Prius enim nos aveessistis nullum alium metum nobis inculientes, nisi quod, si per nostram negligeotiam vos in Syracusanorum potestatem venire emeremus, dos quoque pericula subituri essemus.
Et nunc noo est aequum vos eidem rationi fidem habere nolle, qua nobis persuadere volebatis, neque in suspicionem venire, quod cum majoribus copiis adversus istorum potentiam huc veoe-rimus, imo potius istis nullam habere fidem.
Nos enim neque consistere hic possumus, nisi vobiscum, et si etiam perfidia inducti vos subigeremus, retinere tamen non posse-mus propter navigationis longitudinem et difficultatem cn-! stodiendi urbes magnas et quarum potentia est terrestris; isti vero non castris, sed in urbe majore his nostris copiis adducticiis accolunt vobis, et assidue insidiantur, et utinquemqoe occasionem nacli erunt, eam non omittent
(id quod quum in aliis, tum etiam in Leontinis jam declararunt), et tamen nunc audent adversus eos, qui haec impediunt, et qui ab hunc usque diem Siciliam sustinent, ne in ipsorum potestatem redigatur, voe ut ingenio tardos provocare.
Nos vero contra ad salutem longe certiorem vos provocamus, orantes, ne eam, quae utrisque nostrum ope mutua parata est, prodatis, sed existimetis, istis quidem vel sine sociorum auxiliis propter multitudinem viam adversus vos semper expeditam esee, vobis vero non saepe futuram facultatem cum tot auxiliaribus copiis eos propulsandi; quas si ob su· spicionem infecto negotio discedere sinatis, vel etiam calamitate affectas, aliquando optabitis profecto vel minimam earum partem videre, quum ejus ad vos adventus nihil amplius vobis prodesse poterit.
a Sed neque vos, Camarinaei, criminationibus istorum adducamini, neque ceteri; declaravimus autem vobis oitmem veritatem, de quibus simus suspecti, et jam etiam iisdem in vestram memoriam per capita revocatis postulabimus, ut vobis persuaderi patiamini.
Dicimus enim nos iis quidem, qui illic sunt, imperare, ne alterius imperio pareamus, eos vero, qui hic sunt, in libertatem asserere, ne ab ipsis laedamur, multa autem agitare nos cogi, quia sunt etiam multa, quae caveam iis, socios vero et nunc et prius huc venisse non nostra sponte, sed arcessitos, ut opem feramus illis de vobis, qui hic iiguria afficiuntur.
Quare vos neque tanquam constituti judices rerum, quae a nobis geruntur, neque tanquam morum magistri quod factu jam est difficile, deterrere conemini, sed quatenus aliquid ex hoc, quod multa agitamus, et ex ingenii nostri indole vobis item utile est, id accipite et eo utimini, et existimate, haec non omnibus aeque nocere, verum longe pluribus e Graecis prodesse; 1
quilibet enim in qualibet regione, vel in ea, in qua non imperamus, et is, qui sibi ab injuria timet, et is, qui alteri insidiatur, quod in promptu sit spes, illi quidem fore, ut auxilium contra alterum a nobis impetret, huic vero, fore, ut, si venerimus, metu periculi non vacet, ambo coguntur hic quidem, invitus ab injuria alteri facienda sibi temperare, ille vero nullo negotio salutem consequi,
Hoc igitur salutis praesidium, quod omnibus, qui eo indi· gent, est commune, et quod vobis nunc praesto est, ne rejiciatis, sed ceterorum exemplum imitati nobiscum Syracusanis , pro eo, quod ipsorum insidias semper cavetis, vos etiam nunc tandem pari modo insidias tendere vicissim incipiatis.
Atque haec contra Euphemus dixit Cama· rinaei vero sic animis erant affecti. Atheniensibus quidem erant lienevoli, nisi quatenus eos subacturos Siciliam suspicabantur, cum Syracusanis vero semper pro agrorum vicinitate controversias habebant; quum tamen Syracusanos, qui vidni erant, non minus formidarent, ne vel sine suis auxiliis superiores evaderent, et antea paucos illos equites iis miserant, et in posterum auxilia quidem subministrare placebat potius Syracusanis re ipsa, quam parcissime possent, ut praesentia vero ne Atheniensibus mious tribuisse viderentur, praesertim quod ex proelio victores discessissent, verbis respousum par utrisque dare.
Quum autem sic statuissent, responderunt: quoniam bellum geratur inter illos, qui utrique sibi socii sint, videri sibi aequum esse, in praesentia neu Iris opem ferre. Atque utrorumque legati sic abierunt.
Et Syracusani quidem res suas ad bellum apparaliaet; Atlienienses vero, qui apud Naxum staliva habebant, apud Siculos agebant, ut quam plurimi ad se transirent.
Et Siculorum quidem illi praecipue, qui campestria loca incolebant, et qui Syracusanorum imperio parebant, plerique ab Atheniensium societate abhorrebant; illorum vero, qui loca mediterranea tenebant , conciliabota, quae etiam antea semper libera erant, exceptis paucis seseconfestim Atheniensibus adjunxeruut, et commeatum ad illorum exercitum comportarunt, quidam et pecunias.
Athenienses veru bellum illis inferentes, qui suam societatem sequi recusabant, partim quidem vi coegerunt,' partim vero ne cogerent, a Syracusanis praesidia mittentibus et opem ferentibus arcebantur. Iidem per hiemem Naxo Catanam translata navium statione castra, quae a Syracusanis incensa erant, rursus excitarunt et illic hiemarunt.
Triremem autem amicitiae conciliandae causa Carthaginem miserant, si quod auxilium illinc impetrare possent; miserant etiam in He-truriam, quia nonnullae civitates ultro se belli socias fure spoponderant. Nuntios etiam ad Siculos circummittebant, et Egestam missis legatis imperabant, ut sibi quam plurimos equos mitterent, et cetera ad urbis ctrcumvallaUonem necessaria , lateres et ferrum, praeparabant, ut vere statim fe-cunte bellum capessituri.