Kitap 13
paulisper gressum et nobis manisque silentum
enumera Stygiaeque aperi formidinis aulam.’
Adnuit illa quidem, sed ‘Non optanda recludis
regna:’ ait ‘hic tenebras habitant uolitantque per umbras
innumeri quondam populi. domus omnibus una.
525
in medio uastum late se tendit inane:
huc, quicquid terrae, quicquid freta et igneus aer
nutriuit primo mundi genitalis ab aeuo
Mors communis agit: descendunt cuncta, capitque
campus iners quantum interiit restatque futurum.
530
cingunt regna decem portae: quarum una receptat
belligeros dura Gradiui sorte creatos;
altera, qui legis posuere atque inclita iura
gentibus et primas fundarunt moenibus urbes;
tertia ruricolas, Cereris iustissima turba
535
quae uenit ad manis et fraudum inlaesa ueneno.
exin, qui laetas artis uitaeque colendae
inuenere uiam nec dedignanda parenti
carmina fuderunt Phoebo, sua limina seruant.
proxima, quos uenti saeuaeque hausere procellae,
540
naufraga porta rapit: sic illam nomine dicunt.
finitima huic noxa grauido et peccasse fatenti
uasta patet populo: poenas Rhadamanthus in ipso
expetit introitu mortumque exercet inanem.
septima femineis reseratur porta cateruis,
545
umentis ubi casta fouet Proserpina lucos.
infantum hinc gregibus uersasque ad funera taedas
passis uirginibus turbaeque in limine lucis
est iter extinctae et uagitu ianua nota.
tum seducta loco et laxata lucida nocte
550
claustra nitent, quae secreti per limitis umbram
Elysios ducunt campos: hic turba piorum,
nec Stygio in regno, caeli nec posta sub axe,
uerum ultra Oceanum sacro contermina fonti
Lethaeos potat latices, obliuia mentis.
555
extrema hinc auro fulgens iam lucis honorem
sentit et admoto splendet ceu sidere lunae.
hac animae caelum repetunt ac mille peractis
oblitae Ditem redeunt in corpora lustris.
has passim nigrum pandens Mors lurida rictum
560
