Kitap 12
hinc ad Chalcidicam transfert citus agmina Nolam.
campo Nola sedet crebris circumdata in orbem
turribus et celso facilem tutatur adiri
planitiem uallo, sed, qui non turribus arma
defendenda daret, uerum ultro moenia dextra
165
protegeret, Marcellus opem auxiliumque ferebat.
isque ubi Agenoream procul aduentare per aequor
et ferri ad muros nubem uidet, ‘Arma, cruentus
hostis adest, capite arma, uiri’ clamatque capitque.
circumstant rapidi iuuenes aptantque frementi
170
sanguineas de more iubas. sonat inde, citato
agmina disponens passu: ‘Tu limina dextrae
seruabis portae, Nero; tu conuerte cohortes
ad laeuam patrias et Larinatia signa,
clarum Volscorum, Tulli, decus. ast ubi iusso,
175
per tacitum ruptis subita ui fundite portis
telorum in campos nimbum. ferar ipse reuulsa
in medios equitumque traham certamina porta.’
Dumque ea Marcellus, iam claustra reuellere Poeni
et scalis spretis temptabant rumpere muros.
180
insonuere tubae passim clamorque uirorum
hinnitusque, simul litui raucoque tumultu
cornua et in membris concussa furentibus arma.
fertur acerba lues disiectis incita portis
effusaeque ruunt inopino flumine turmae,
185
improbus ut fractis exundat molibus amnis,
propulsum ut Borea scopulis impingitur aequor,
ut rupto terras inuadunt carcere uenti.
nec torrente Libys uiso armorumque uirumque
deiectus spe stare ualet. dux Dardanus instat
190
attonito, praegressus equo, tergisque ruentum
incumbens hasta socios nunc uoce fatigat:
‘Perge, age, fer gressus. dexter deus, horaque nostra est.
hac iter ad muros Capuae,’ nunc rursus in hostem
conuersus: ‘Sta. quo raperis? non terga tuorum,
195
te, ductor Libyae, increpito: sta. campus et arma
et Mars in manibus. dimitto e caede cohortes:
spectemur soli. Marcellus proelia posco.’
sic rector Latius, iuuenique inuadere pugnam
Barcaeo suadebat honor pretiumque pericli.
200
