Kitap 11
Turnus ego, haud ulli veterum virtute secundus,
devovi. Solum Aeneas vocat: et vocet oro,
nec Drances potius, sive est haec ira deorum,
morte luat, sive est virtus et gloria, tollat.
Illi haec inter se dubiis de rebus agebant
445
certantes; castra Aeneas aciemque movebat:
nuntius ingenti per regia tecta tumultu
ecce ruit magnisque urbem terroribus implet,
instructos acie Tiberino a flumine Teucros
Tyrrhenamque manum totis descendere campis.
450
Extemplo turbati animi concussaque vulgi
pectora et adrectae stimulis haud mollibus irae.
Arma manu trepidi poscunt, fremit arma iuventus,
flent maesti mussantque patres. Hic undique clamor
dissensu vario magnus se tollit in auras
455
haud secus atque alto in luco cum forte catervae
consedere avium piscosove amne Padusae
dant sonitum rauci per stagna loquacia cycni.
Immo, ait, O cives adrepto tempore, Turnus,
cogite concilium et pacem laudate sedentes:
460
illi armis in regna ruunt. Nec plura locutus
corripuit sese et tectis citus extulit altis.
Tu, Voluse, armari Volscorum edice maniplos,
duc, ait, et Rutulos. Equitem Messapus in armis
et cum fratre Coras latis diffundite campis.
465
Pars aditus urbis firmet turrisque capessat,
cetera, qua iusso, mecum manus inferat arma.
Ilicet in muros tota discurritur urbe.
Consilium ipse pater et magna incepta Latinus
deserit ac tristi turbatus tempore differt
470
multaque se incusat, qui non adceperit ultro
Dardanium Aenean generumque adsciverit urbi.
Praefodiunt alii portas aut saxa sudesque
subvectant. Bello dat signum rauca cruentum
bucina. Tum muros varia cinxere corona
475
matronae puerique: vocat labor ultimus omnis.
Nec non ad templum summasque ad Palladis arces
subvehitur magna matrum regina caterva
dona ferens, iuxtaque comes Lavinia virgo,
causa mali tanti, oculos deiecta decoros.
480
