obriguere gelu ; multos hausere profundae
1
vasta mole nives, cumque ipsis saepe iuvencis
naufraga candenti merguntur plaustra barathro.
interdum subitam glacie labente ruinam
mons dedit et tepidis fundamina subruit astris
pendenti male fida solo. Per talia tendit
frigoribus mediis Stilicho loca. nulla Lyaei
pocula ; rara Ceres ; raptos contentus in armis
delibasse cibos madidoque oneratus amictu
algentem pulsabat equum. nec mollia fesso
strata dedere torum ; tenebris si caeca repressit
nox iter, aut spelaea subit metuenda ferarum
aut pastorali iacuit sub culmine fultus
cervicem clipeo. stat pallidas hospite magno
pastor et ignoto praeclarum nomine vultum
rustica sordenti genetrix ostendit alumno.
illa sub horrendis praedura cubilia silvis,
illi sub nivibus somni curaeque laborque
pervigil hanc requiem terris, haec otia rebus
insperata dabant ; illae tibi, Roma, salutem
Alpinae peperere casae. Iam foedera gentes
exuerant Latiique audita clade feroces
Vindelicos saltus et Norica rura tenebant.
ac veluti famuli, mendax quos mortis erilis
nuntius in luxum falso rumore resolvit,
dum marcent epulis atque inter vina chorosque
persultat vacuis effrena licentia tectis,
si reducem dominum sors improvisa revexit,
haerent attoniti libertatemque perosus
conscia servilis praecordia concutit horror :
sic ducis adspectu cuncti stupuere rebelles,
inque uno princeps Latiumque et tota refulsit
Roma viro. frons laeta parum, non tristior aequo,
non deiecta malis, mixta sed nobilis ira :
qualis in Herculeo, quotiens infanda iubebat
Eurystheus, fuit ore dolor vel qualis in atram
sollicitus nubem maesto Iove cogitur aether.
Tantane vos inquit “Getici fiducia belli
erigit ? hinc animo frustra tumuistis inani ?
non ita Romanum fati violentia nomen
