Kitap 1
Hispanum Siculumque fretum vastataque tellus
totque duces caesi ruptaque emissus ab Alpe
Poenus et attonitae iam proximus Hannibal urbi?
scilicet ut domitis frueretur barbarus Afris,
muro sustinui Martem noctesque cruentas
85
Collina pro turre tuli? Gildonis ad usum
Carthago ter victa ruit? hoc mille gementis
Italiae clades impensaque saecula bellis,
hoc Fabius fortisque mihi Marcellus agebant,
ut Gildo cumularet opes? haurire venena
90
compulimus dirum Syphacem fractumque Metello
traximus inmanem Marii sub vincla Iugurtham,
et Numidae Gildonis erunt? pro funera tanta,
pro labor! in Bocchi regnum sudavit uterque
Scipio. Romano vicistis sanguine Mauri.
95
ille diu miles populus, qui praefuit orbi,
qui trabeas et sceptra dabat, quem semper in armis
horribilem gentes, placidum sensere subactae,
nunc inhonorus egens perfert miserabile pacis
supplicium nulloque palam circumdatus hoste
100
obsessi discrimen habet. per singula letum
impendet momenta mihi dubitandaque pauci
praescribunt alimenta dies, heu prospera fata!
quid mihi septenos montes turbamque dedistis,
quae parvo non possit ali? felicior essem
105
angustis opibus; mallem tolerare Sabinos
at Veios; brevior duxi securius aevum.
ipsa nocet moles, utinam remeare liceret
ad veteres fines et moenia pauperis Anci.
sufficerent Etrusca mihi Campanaque culta
110
et Quincti Curiique seges, patriaeque petenti
rusticus inferret proprias dictator aristas.
Nunc quid agam? Libyam Gildo tenet, altera Nilum.
ast ego, quae terras umeris pontumque subegi,
deseror: emeritae iam praemia nulla senectae.
115
di, quibus iratis crevi, succurrite tandem,
exorate patrem; tuque o si sponte per altum
vecta Palatinis mutasti collibus Idam
praelatoque lavas Phrygios Almone leones,
maternis precibus natum iam flecte, Cybebe.
120