Corpus

Antik tahta oyunları

Πεσσοί Pessoi

Exekias: Aias ve Akhilleus tahta oyunu oynarken
Exekias, MÖ ~540 · Vatikan Müzeleri

Yunanlar tahta oyunlarına πεσσοί, "taşlar" derdi.

Pente Grammai oyununu kurnazlığı ile böbürlenen Odysseus’un kandıramadığı Palamedes bulmuş, böyle anlatıyor hikayeler.

Yıllarca Troya önünde bekleşen askerleri eğlendirmekmiş amacı.

Şimdi de sahnede Akhaların en büyük iki kahramanı, Aias ve Akhilleus, mızraklarını yaslamışlar kenara ve zar atıyorlar. Akhilleus “dört” diyor, Aias ise “üç”.

Oynadıkları oyun ise pente grammai, beş çizgi oyunu. Ortadaki “kutsal çizgi”den taş sürmek mi! Aman aman, çaresiz insanın son kozu…

Şimdilik iki oyun var: biri zarlı bir yarış, öbürü zarsız bir kuşatma. İstersen bir rakiple, istersen bilgisayara karşı oyna.

Oyunlar

Πέντε γραμμαί Pente grammai · beş çizgi · zarlı yarış Beş paralel çizgi, beşer taş, tek zar. Taşlarını ortadaki kutsal çizgiye ilk sokan kazanır; yalnız kalan taş vurulur. Bilgisayara karşı oyna →
Π Πόλις Petteia / Polis · şehir · zarsız kuşatma Taşlar "köpekler" (κύνες), tahta "şehir". Rakibin taşını iki taşın arasına alıp ele geçirirsin. Yakında

Kaynaklar

  • Pollux, Onomastikon 9.97–98
  • Stephen Kidd, "Pente Grammai and the 'Holy Line'", Board Game Studies Journal 11 (2017), 83–99
  • Ulrich Schädler, "Pente grammai — the ancient Greek board game Five Lines", Proceedings of the Board Game Studies Colloquium XI (2008), 173–196