Stasimon 5
[Episode]
ἰὼ, ἰώ, δαίμονος τύχα βαρεῖα. φεῦ φεῦ.
σῖγα πᾶς ὕφιζʼ· ἴσως γὰρ ἐς βόλον τις ἔρχεται.
730
Χορός
συμμάχων τις ὁ στένων.
δύστηνος ἐγώ· σύ τʼ, ἄναξ Θρῃκῶν,
ὦ στυγνοτάτην Τροίαν ἐσιδών,
οἷόν σε βίου τέλος εἷλεν.
735
Χορός
τίς εἶ ποτʼ ἀνδρῶν συμμάχων; κατʼ εὐφρόνην
ἀμβλῶπες αὐγαὶ κοὔ σε γιγνώσκω τορῶς.
Ἡνίοχος
ποῦ τινʼ ἀνάκτων Τρωικῶν εὕρω;
τὸν ὑπασπίδιον κοῖτον ἰαύει;
740
τίνι σημήνω διόπων στρατιᾶς
οἷα πεπόνθαμεν, οἷά τις ἡμᾶς
δράσας ἀφανῆ φροῦδος, φανερὸν
Θρῃξὶν πένθος τολυπεύσας;
Χορός
κακὸν κυρεῖν τι Θρῃκίῳ στρατεύματι
745
ἔοικεν, οἷα τοῦδε γιγνώσκω κλύων.
Ἡνίοχος
ἔρρει στρατιά, πέπτωκεν ἄναξ
οἵα μʼ ὀδύνη τείρει φονίου
750
τραύματος εἴσω. πῶς ἂν ὀλοίμην;
χρῆν γάρ μʼ ἀκλεῶς Ῥῆσόν τε θανεῖν,
Τροίᾳ κέλσαντʼ ἐπίκουρον;
Χορός
τάδʼ οὐκ ἐν αἰνιγμοῖσι σημαίνει κακά·
σαφῶς γὰρ αὐδᾷ συμμάχους ὀλωλότας.
755
Ἡνίοχος
κακῶς πέπρακται κἀπὶ τοῖς κακοῖσι πρὸς
αἴσχιστα· καίτοι δὶς τόσον κακὸν τόδε·
θανεῖν γὰρ εὐκλεῶς μέν, εἰ θανεῖν χρεών,
λυπρὸν μὲν οἶμαι τῷ θανόντι — πῶς γὰρ οὔ; —
τοῖς ζῶσι δʼ ὄγκος καὶ δόμων εὐδοξία.
760
ἡμεῖς δʼ ἀβούλως κἀκλεῶς ὀλώλαμεν.
ἐπεὶ γὰρ ἡμᾶς ηὔνασʼ Ἑκτόρεια χείρ,
ξύνθημα λέξας, ηὕδομεν πεδοστιβεῖ
κόπῳ δαμέντες, οὐδʼ ἐφρουρεῖτο στρατὸς
φυλακαῖσι νυκτέροισιν, οὐδʼ ἐν τάξεσιν
765
ἔκειτο τεύχη, πλῆκτρά τʼ οὐκ ἐπὶ ζυγοῖς
ἵππων καθήρμοσθʼ, ὡς ἄναξ ἐπεύθετο
κρατοῦντας ὑμᾶς κἀφεδρεύοντας νεῶν
πρύμναισι· φαύλως δʼ ηὕδομεν πεπτωκότες.
κἀγὼ μελούσῃ καρδίᾳ λήξας ὕπνου
770
πώλοισι χόρτον, προσδοκῶν ἑωθινὴν
ζεύξειν ἐς ἀλκήν, ἀφθόνῳ μετρῶ χερί.
λεύσσω δὲ φῶτε περιπολοῦνθʼ ἡμῶν στρατὸν
πυκνῆς διʼ ὄρφνης· ὡς δʼ ἐκινήθην ἐγώ,
ἐπτηξάτην τε κἀνεχωρείτην πάλιν·
775
ἤπυσα δʼ αὐτοῖς μὴ πελάζεσθαι στρατῷ,
κλῶπας δοκήσας συμμάχων πλάθειν τινάς.
οἳ δʼ οὐδέν· οὐ μὴν οὐδʼ ἐγὼ τὰ πλείονα.
ηὗδον δʼ ἀπελθὼν αὖθις ἐς κοίτην πάλιν.
καί μοι καθʼ ὕπνον δόξα τις παρίσταται·
780
ἵππους γὰρ ἃς ἔθρεψα κἀδιφρηλάτουν
Ῥήσῳ παρεστώς, εἶδον, ὡς ὄναρ δοκῶν,
λύκους ἐπεμβεβῶτας ἑδραίαν ῥάχιν·
θείνοντε δʼ οὐρᾷ πωλικῆς ῥινοῦ τρίχα
ἤλαυνον, αἳ δʼ ἔρρεγκον ἐξ ἀντηρίδων
785
θυμὸν πνέουσαι κἀνεχαίτιζον φόβῳ.
ἐγὼ δʼ ἀμύνων θῆρας ἐξεγείρομαι
πώλοισιν· ἔννυχος γὰρ ἐξώρμα φόβος.
κλύω δʼ ἐπάρας κρᾶτα μυχθισμὸν νεκρῶν.
θερμὸς δὲ κρουνὸς δεσπότου πάρα σφαγαῖς
790
βάλλει με δυσθνῄσκοντος αἵματος νέου.
ὀρθὸς δʼ ἀνᾴσσω χειρὶ σὺν κενῇ δορός.
καί μʼ ἔγχος αὐγάζοντα καὶ θηρώμενον
παίει παραστὰς νεῖραν ἐς πλευρὰν ξίφει
ἀνὴρ ἀκμάζων· φασγάνου γὰρ ᾐσθόμην
795
πληγῆς, βαθεῖαν ἄλοκα τραύματος λαβών.
πίπτω δὲ πρηνής· οἳ δʼ ὄχημα πωλικὸν
λαβόντες ἵππων ἵεσαν φυγῇ πόδα.
ὀδύνη με τείρει, κοὐκέτʼ ὀρθοῦμαι τάλας.
καὶ ξυμφορὰν μὲν οἶδʼ ὁρῶν, τρόπῳ δʼ ὅτῳ
800
τεθνᾶσιν οἱ θανόντες οὐκ ἔχω φράσαι,
οὐδʼ ἐξ ὁποίας χειρός. εἰκάσαι δέ μοι
πάρεστι λυπρὰ πρὸς φίλων πεπονθέναι.
Χορός
ἡνίοχε Θρῃκὸς τοῦ κακῶς πεπραγότος,
μηδὲν δυσοίζου· πολέμιοι ῎δρασαν τάδε.
805
Ἕκτωρ δὲ καὐτὸς συμφορᾶς πεπυσμένος
χωρεῖ· συναλγεῖ δʼ, ὡς ἔοικε, σοῖς κακοῖς.
Ἕκτωρ
πῶς, ὦ μέγιστα πήματʼ ἐξειργασμένοι,
μολόντες ὑμᾶς πολεμίων κατάσκοποι
λήθουσιν αἰσχρῶς, καὶ κατεσφάγη στρατός,
810
κοὔτʼ εἰσιόντας στρατόπεδʼ ἐξαπώσατε
οὔτʼ ἐξιόντας; τῶνδε τίς τείσει δίκην
πλὴν σοῦ; σὲ γὰρ δὴ φύλακά φημʼ εἶναι στρατοῦ.
φροῦδοι δʼ ἄπληκτοι, τῇ Φρυγῶν κακανδρίᾳ
πόλλʼ ἐγγελῶντες τῷ στρατηλάτῃ τʼ ἐμοί.
815
εὖ νυν τόδʼ ἴστε — Ζεὺς ὀμώμοται πατήρ —
ἤτοι μάραγνά γʼ ἢ καρανιστὴς μόρος
μένει σε δρῶντα τοιάδʼ, ἢ τὸν Ἕκτορα
τὸ μηδὲν εἶναι καὶ κακὸν νομίζετε.
Χορός
μετὰ σέ, ναί, μετὰ σέ, ὦ πολίοχον κράτος,
ἄγγελος ἦλθον ἀμφὶ ναῦς πύρʼ αἴθειν·
ἐπεὶ ἄγρυπνον ὄμμʼ ἐν εὐφρόνῃ
825
οὔτʼ ἐκοίμισʼ οὔτʼ ἔβριξʼ,
οὐ τὰς Σιμοεντιάδας πηγάς· μή μοι
κότον, ὦ ἄνα, θῇς· ἀναίτιος γὰρ
εἰ δὲ χρόνῳ παράκαιρον ἔργον ἢ λόγον
830
ζῶντα πόρευσον· οὐ παραιτοῦμαι.
Ἡνίοχος
τί τοῖσδʼ ἀπειλεῖς βάρβαρός τε βαρβάρου
γνώμην ὑφαιρῇ τὴν ἐμήν, πλέκων λόγους;
σὺ ταῦτʼ ἔδρασας· οὐδένʼ ἂν δεξαίμεθα
835
οὔθʼ οἱ θανόντες οὔτʼ ἂν οἱ τετρωμένοι
ἄλλον· μακροῦ γε δεῖ σε καὶ σοφοῦ λόγου,
ὅτῳ με πείσεις μὴ φίλους κατακτανεῖν,
ἵππων ἐρασθείς, ὧν ἕκατι συμμάχους
τοὺς σοὺς φονεύεις, πόλλʼ ἐπισκήπτων μολεῖν.
840
ἦλθον, τεθνᾶσιν· εὐπρεπέστερον Πάρις
ξενίαν κατῄσχυνʼ ἢ σὺ συμμάχους κτανών.
μὴ γάρ τι λέξῃς ὥς τις Ἀργείων μολὼν
διώλεσʼ ἡμᾶς· τίς δʼ ὑπερβαλὼν λόχους
Τρώων ἐφʼ ἡμᾶς ἦλθεν, ὥστε καὶ λαθεῖν;
845
σὺ πρόσθεν ἡμῶν ἧσο καὶ Φρυγῶν στρατός.
τίς οὖν τέτρωται, τίς τέθνηκε συμμάχων
τῶν σῶν, μολόντων ὧν σὺ πολεμίων λέγεις;
ἡμεῖς δʼ ἑκὰς τετρώμεθʼ, οἳ δὲ μειζόνως
παθόντες οὐχ ὁρῶσιν ἡλίου φάος.
850
ἁπλῶς δʼ Ἀχαιῶν οὐδένʼ αἰτιώμεθα.
τίς δʼ ἂν χαμεύνας πολεμίων κατʼ εὐφρόνην
Ῥήσου μολὼν ἐξηῦρεν, εἰ μή τις θεῶν
ἔφραζε τοῖς κτανοῦσιν; οὐδʼ ἀφιγμένον
τὸ πάμπαν ᾖσαν· ἀλλὰ μηχανᾷ τάδε.
855
Ἕκτωρ
χρόνον μὲν ἤδη συμμάχοισι χρώμεθα
ὅσονπερ ἐν γῇ τῇδʼ Ἀχαιικὸς λεώς,
κοὐδὲν πρὸς αὐτῶν οἶδα πλημμελὲς κλύων·
ἐν σοὶ δʼ ἂν ἀρχοίμεσθα. μή μʼ ἔρως ἕλοι
τοιοῦτος ἵππων ὥστʼ ἀποκτείνειν φίλους.
860
καὶ ταῦτʼ Ὀδυσσεύς· τίς γὰρ ἄλλος ἄν ποτε
ἔδρασεν ἢ ʼβούλευσεν Ἀργείων ἀνήρ;
δέδοικα δʼ αὐτὸν καί τί μου θράσσει φρένας,
μὴ καὶ Δόλωνα συντυχὼν κατακτάνῃ·
χρόνον γὰρ ἤδη φροῦδος ὢν οὐ φαίνεται.
865
Ἡνίοχος
οὐκ οἶδα τοὺς σοὺς οὓς λέγεις Ὀδυσσέας·
ἡμεῖς δʼ ὑπʼ ἐχθρῶν οὐδενὸς πεπλήγμεθα.
Ἕκτωρ
σὺ δʼ οὖν νόμιζε ταῦτʼ, ἐπείπερ σοι δοκεῖ.
Ἡνίοχος
ὦ γαῖα πατρίς, πῶς ἂν ἐνθάνοιμί σοι;
Ἕκτωρ
μὴ θνῇσχʼ· ἅλις γὰρ τῶν τεθνηκότων ὄχλος.
870
Ἡνίοχος
ποῖ δὴ τράπωμαι δεσποτῶν μονούμενος;
Ἕκτωρ
οἶκός σε κεύθων οὑμὸς ἐξιάσεται.
Ἡνίοχος
καὶ πῶς με κηδεύσουσιν αὐθεντῶν χέρες;
Ἕκτωρ
ὅδʼ αὖ τὸν αὐτὸν μῦθον οὐ λήξει λέγων.
Ἡνίοχος
ὄλοιθʼ ὁ δράσας. οὐ γὰρ ἐς σὲ τείνεται
875
γλῶσσʼ, ὡς σὺ κομπεῖς· ἡ Δίκη δʼ ἐπίσταται.
Ἕκτωρ
λάζυσθʼ· ἄγοντες δʼ αὐτὸν ἐς δόμους ἐμούς,
οὕτως ὅπως ἂν μὴ ʼγκαλῇ πορσύνετε·
ὑμᾶς δʼ ἰόντας τοῖσιν ἐν τείχει χρεὼν
Πριάμῳ τε καὶ γέρουσι σημῆναι νεκροὺς
880
θάπτειν κελεύθου λεωφόρου πρὸς ἐκτροπάς.
[Episode]
τί ποτʼ εὐτυχίας ἐκ τῆς μεγάλης
Χορός
Τροίαν ἀνάγει πάλιν ἐς πένθη
δαίμων ἄλλος, τί φυτεύων;
τίς ὑπὲρ κεφαλῆς θεός, ὦ βασιλεῦ,
τὸν νεόκμητον νεκρὸν ἐν χειροῖν
ταρβῶ, λεύσσων τόδε, πῆμα.
Μοῦσα
ὁρᾶν πάρεστι, Τρῶες· ἡ γὰρ ἐν σοφοῖς
890
τιμὰς ἔχουσα Μοῦσα συγγόνων μία
πάρειμι, παῖδα τόνδʼ ὁρῶσʼ οἰκτρῶς φίλον
θανόνθʼ ὑπʼ ἐχθρῶν· ὅν ποθʼ ὁ κτείνας χρόνῳ
δόλιος Ὀδυσσεὺς ἀξίαν τείσει δίκην.
[Episode 1]
ἰαλέμῳ αὐθιγενεῖ,
895
Μοῦσα
τέκνον, σʼ ὀλοφύρομαι, ὦ
ἔκελσας ὁδὸν ποτὶ Τροίαν·
ἀπομεμφομένας ἐμοῦ πορευθείς,
900
ἀπὸ δʼ ἀντομένου πατρὸς βιαίως.
φιλία κεφαλά, τέκνον, ὤμοι.
Χορός
ὅσον προσήκει μὴ γένους κοινωνίαν
ἔχοντι λύπῃ τὸν σὸν οἰκτίρω γόνον.
905
Μοῦσα
ὄλοιτο μὲν Οἰνεΐδας,
ἅ θʼ Ἕλλανα λιποῦσα δόμον
910
Φρυγίων λεχέων ἔπλευσε πλαθεῖσʼ
ὑπʼ Ἰλίῳ ὤλεσε μὲν σʼ ἕκατι Τροίας,
φίλτατε, μυριάδας τε πόλεις
ἦ πολλὰ μὲν ζῶν, πολλὰ δʼ εἰς Ἅιδου μολών,
915
Φιλάμμονος παῖ, τῆς ἐμῆς ἥψω φρενός·
ὕβρις γάρ, ἥ σʼ ἔσφηλε, καὶ Μουσῶν ἔρις
τεκεῖν μʼ ἔθηκε τόνδε δύστηνον γόνον.
περῶσα γὰρ δὴ ποταμίους διὰ ῥοὰς
λέκτροις ἐπλάθην Στρυμόνος φυταλμίοις,
920
ὅτʼ ἤλθομεν γῆς χρυσόβωλον ἐς λέπας
Πάγγαιον ὀργάνοισιν ἐξησκημέναι
Μοῦσαι μεγίστην εἰς ἔριν μελῳδίας
κείνῳ σοφιστῇ Θρῃκί, κἀκτυφλώσαμεν
Θάμυριν, ὃς ἡμῶν πόλλʼ ἐδέννασεν τέχνην.
925
κἀπεὶ σὲ τίκτω, συγγόνους αἰδουμένη
καὶ παρθενείαν, ἧκʼ ἐς εὐύδρου πατρὸς
δίνας· τρέφειν δέ σʼ οὐ βρότειον ἐς χέρα
Στρυμὼν δίδωσιν, ἀλλὰ πηγαίαις κόραις.
ἔνθʼ ἐκτραφεὶς κάλλιστα Παρθένων ὕπο,
930
Θρῄκης ἀνάσσων πρῶτος ἦσθʼ ἀνδρῶν, τέκνον.
καί σʼ ἀμφὶ γῆν μὲν πατρίαν φιλαιμάτους
ἀλκὰς κορύσσοντʼ οὐκ ἐδείμαινον θανεῖν·
Τροίας δʼ ἀπηύδων ἄστυ μὴ κέλσαι ποτε,
εἰδυῖα τὸν σὸν πότμον· ἀλλά σʼ Ἕκτορος
935
πρεσβεύμαθʼ αἵ τε μυρίαι γερουσίαι
ἔπεισαν ἐλθεῖν κἀπικουρῆσαι φίλοις.
καὶ τοῦδʼ, Ἀθάνα, παντὸς αἰτία μόρου,
— οὐδὲν δʼ Ὀδυσσεὺς οὐδʼ ὁ Τυδέως τόκος
ἔδρασε δράσας — μὴ δόκει λεληθέναι.
940
καίτοι πόλιν σὴν σύγγονοι πρεσβεύομεν
Μοῦσαι μάλιστα κἀπιχρώμεθα χθονί,
μυστηρίων τε τῶν ἀπορρήτων φανὰς
ἔδειξεν Ὀρφεύς, αὐτανέψιος νεκροῦ
τοῦδʼ ὃν κατακτείνεις σύ· Μουσαῖόν τε, σὸν
945
σεμνὸν πολίτην κἀπὶ πλεῖστον ἄνδρʼ ἕνα
ἐλθόντα, Φοῖβος σύγγονοί τʼ ἠσκήσαμεν.
καὶ τῶνδε μισθὸν παῖδʼ ἔχουσʼ ἐν ἀγκάλαις
θρηνῶ· σοφιστὴν δʼ ἄλλον οὐκ ἐπάξομαι.
Χορός
μάτην ἄρʼ ἡμᾶς Θρῄκιος τροχηλάτης
950
ἐδέννασʼ, Ἕκτορ, τῷδε βουλεῦσαι φόνον.
Ἕκτωρ
ᾔδη τάδʼ· οὐδὲν μάντεων ἔδει φράσαι
Ὀδυσσέως τέχναισι τόνδʼ ὀλωλότα.
ἐγὼ δὲ γῆς ἔφεδρον Ἑλλήνων στρατὸν
λεύσσων, τί μὴν ἔμελλον οὐ πέμψειν φίλοις
955
κήρυκας, ἐλθεῖν κἀπικουρῆσαι χθονί;
ἔπεμψʼ· ὀφείλων δʼ ἦλθε συμπονεῖν ἐμοί.
οὐ μὴν θανόντι γʼ οὐδαμῶς συνήδομαι.
καὶ νῦν ἕτοιμος τῷδε καὶ τεῦξαι τάφον
καὶ ξυμπυρῶσαι μυρίων πέπλων χλιδήν·
960
φίλος γὰρ ἐλθὼν δυστυχῶς ἀπέρχεται.
Μοῦσα
οὐκ εἶσι γαίας ἐς μελάγχιμον πέδον·
τοσόνδε Νύμφην τὴν ἔνερθʼ αἰτήσομαι,
τῆς καρποποιοῦ παῖδα Δήμητρος θεᾶς,
ψυχὴν ἀνεῖναι τοῦδʼ· ὀφειλέτις δέ μοι
965
τοὺς Ὀρφέως τιμῶσα φαίνεσθαι φίλους.
κἀμοὶ μὲν ὡς θανών τε κοὐ λεύσσων φάος
ἔσται τὸ λοιπόν· οὐ γὰρ ἐς ταὐτόν ποτε
οὔτʼ εἶσιν οὔτε μητρὸς ὄψεται δέμας·
κρυπτὸς δʼ ἐν ἄντροις τῆς ὑπαργύρου χθονὸς
970
ἀνθρωποδαίμων κείσεται βλέπων φάος,
Βάκχου προφήτης ὥστε Παγγαίου πέτραν
ᾤκησε, σεμνὸς τοῖσιν εἰδόσιν θεός.
ῥᾷον δὲ πένθος τῆς θαλασσίας θεοῦ
οἴσω· θανεῖν γὰρ καὶ τὸν ἐκ κείνης χρεών.
975
θρήνοις δʼ ἀδελφαὶ πρῶτα μὲν σὲ ὑμνήσομεν,
ἔπειτʼ Ἀχιλλέα Θέτιδος ἐν πένθει ποτέ.
οὐ ῥύσεταί νιν Παλλάς, ἥ σʼ ἀπέκτανεν·
τοῖον φαρέτρα Λοξίου σῴζει βέλος.
ὦ παιδοποιοὶ συμφοραί, πόνοι βροτῶν·
980
ὡς ὅστις ὑμᾶς μὴ κακῶς λογίζεται,
ἄπαις διοίσει κοὐ τεκὼν θάψει τέκνα.
Χορός
οὗτος μὲν ἤδη μητρὶ κηδεύειν μέλει·
σὺ δʼ εἴ τι πράσσειν τῶν προκειμένων θέλεις,
Ἕκτορ, πάρεστι· φῶς γὰρ ἡμέρας τόδε.
985
Ἕκτωρ
χωρεῖτε, συμμάχους δʼ ὁπλίζεσθαι τάχος
ἄνωχθε πληροῦν τʼ αὐχένας ξυνωρίδων.
πανοὺς δʼ ἔχοντας χρὴ μένειν Τυρσηνικῆς
σάλπιγγος αὐδήν· ὡς ὑπερβαλὼν στρατὸν
τείχη τʼ Ἀχαιῶν ναυσὶν αἶθον ἐμβαλεῖν
990
πέποιθα Τρωσί θʼ ἡμέραν ἐλευθέραν
ἀκτῖνα τὴν στείχουσαν ἡλίου φέρειν.
[Episode]
πείθου βασιλεῖ· στείχωμεν ὅπλοις
Χορός
κοσμησάμενοι καὶ ξυμμαχίᾳ
τάδε φράζωμεν· τάχα δʼ ἂν νίκην
995