Book 1
fer tecum castamque fidem seruataque iura:
deceptos mihi linque deos.’ cui talia Murrus:
‘Exoptatus ades. mens olim proelia poscit
speque tui flagrat capitis: fer debita fraudum
praemia et Italiam tellure inquire sub ima.
485
longum in Dardanios finis iter atque niualem
Pyrenen Alpesque tibi mea dextera donat.’
Haec inter cernens subeuntem comminus hostem
praeruptumque loci fidum sibi, corripit ingens
aggere conuulso saxum et nitentis in ora
490
deuoluit, pronoque silex ruit incitus ictu.
subsedit duro concussus fragmine muri.
tum pudor accendit mentem, nec conscia fallit
uirtus pressa loco; frendens luctatur et aegro
scandit in aduersum per saxa uetantia nisu.
495
sed postquam propior uicino lumine fulsit
et tota se mole tulit, uelut incita clausum
agmina Poenorum cingant, et cuncta pauentem
castra premant, lato Murrus caligat in hoste.
mille simul dextrae densusque micare uidetur
500
ensis et innumerae nutare in casside cristae.
conclamant utrimque acies, ceu tota Saguntos
igne micet. trahit instanti languentia leto
membra pauens Murrus supremaque uota capessit:
‘Conditor Alcide, cuius uestigia sacra
505
incolimus, terrae minitantem auerte procellam,
si tua non segni defenso moenia dextra.’
Dumque orat caeloque attollit lumina supplex,
Cerne, ait ‘an nostris longe Tirynthius ausis
iustius adfuerit. ni displicet aemula uirtus,
510
haud me dissimilem, Alcide, primoribus annis
agnosces, inuicte, tuis. fer numen amicum
et, Troiae quondam primis memorate ruinis,
dexter ades Phrygiae delenti stirpis alumnos.’
sic Poenus pressumque ira simul exigit ensem
515
qua capuli statuere morae, teloque relato
horrida labentis perfunditur arma cruore.
ilicet ingenti casu turbata iuuentus
procurrit: nota arma uiri corpusque superbo
uictori spoliare negant. coit aucta uicissim
520