Book 4
terrigenae; fugit incepto tremibundus ab arvo
agricola insanique domum rediere iuvene!.
Hic senior vates—Stygiis adcommoda quippe
terra sacris, vivoque placent sola pinguia tabo—
velleris obscuri pecudes armentaque sisti
445
atra monet, quaecumque gregum pulcherrima cervix
ducitur; ingemuit Dirce maestusque Cithaeron,
et nova clamosae stupuere silentia valles,
tum fera caeruleis intexit cornua sertis
ipse manu tractans, notaeque in limite silvae
450
principio largos noviens tellure cavata
inclinat Bacchi latices et munera verni
lactis et Actaeos imbres suadumque cruorem
manibus; adgeritur, quantum bibit arida tellus,
trunca dehinc nemora advolvunt, maestusque sacerdos
455
tris Hecatae totidemque satis Acheronte nefasto
virginibus iubet esse focos; tibi, rector Averni,
quamquam infossus humo superat tamen agger in auras
pineus; hunc iuxta cumulo minor ara profundae
erigitur Cereri; frontes atque omne cupressus
460
intexit plorata latus, iamque ardua ferro
signati capita et frugum libamine puro
in vulnus cecidere greges; tunc innuba Manto
exceptum pateris praelibat sanguen, et omnes
ter circum acta pyras sancti de more parentis
465
semineces fibras et adhuc spirantia reddit
viscera, nec rapidas cunctatur frondibus atris
subiectare faces, atque ipse sonantia flammis
virgulta et tristes crepuisse ut sensit acervos
Tiresias—illi nam plurimus ardor anhelat
470
ante genas impletque cavos vapor igneus orbes,—
exclamat—tremuere rogi et vox terruit ignem:—
‘Tartareae sedes et formidabile regnum
Mortis inexpletae, tuque, o saevissime fratrum,
cui servire dati manes aeternaque sontum
475
supplicia atque imi famulatur regia mundi,
solvite pulsanti loca muta et inane severae
Persephones vulgusque cava sub nocte repostum
elicite. et plena redeat Styga portitor alno.
ferte simul gressus, nec simplex manibus esto
480