Book 11
implicuit, frangunt tonsas mutantque rudentes,
luctataeque diu tenebris hiemique sibique,
sicut erant, imo pariter sedere profundo:
haec pugnae facies, coeunt sine more, sine arte,
tantum animis iraque, atque ignescentia cernunt
525
per galeas odia et voltus rimantur acerbo
lumine: nil adeo mediae telluris, et enses
impliciti innexaeque manus, alternaque saevi
murmura ceu lituos rapiunt aut signa tubarum.
fulmineos veluti praeceps cum comminus egit
530
ira sues strictisque erexit tergora saetis:
igne tremunt oculi, lunataque dentibus uncis
ora sonant; spectat pugnas de rupe propinqua
venator patiens canibusque silentia suadet:
sic avidi incurrunt; necdum letalia miscent
535
volnera, sed coeptus sanguis, facinusque peractum est.
nec iam opus est Furiis; tantum mirantur et adstant
laudantes, hominumque dolent plus posse furores.
fratris uterque furens cupit adfectatque cruorem
et nescit manare suum; tandem inruit exsul,
540
hortatusque manum, cui fortior ira nefasque
iustius, alte ensem germani in corpore pressit,
qua male iam plumis imus tegit inguina thorax,
ille dolens nondum, sed ferri frigore primo
territus in clipeum turbatos colligit artus;
545
mox intellecto magis ac magis aeger anhelat
volnere, nec parcit cedenti atque increpat hostis:
‘quo retrahis, germane, gradus? hoc languida somno,
hoc regnis effeta quies, hoc longa sub umbra
imperia! exsilio rebusque exercita egenis
550
membra vides; disce arma pati nec fidere laetis.’
Sic pugnant miseri; restabat lassa nefando
vita duci summusque cruor, poterantque parumper
stare gradus; sed sponte ruit fraudemque supremam
in media iam morte parat, clamore Cithaeron
555
erigitur, fraterque ratus vicisse levavit
ad caelum palmas: ‘bene habet! non inrita vovi,
cerno graves oculos atque ora natantia leto.
huc aliquis propere sceptrum atque insigne comarum,
dum videt.’ haec dicens gressus admovit et arma,
560
