Book 14
decertare placet Tatiumque accedere regno.
Occiderat Tatius, populisque aequata duobus,
805
Romule, iura dabas, posita cum casside Mavors
talibus adfatur divumque hominumque parentem:
“Tempus adest, genitor, quoniam fundamine magno
res Romana valet et praeside pendet ab uno,
praemia (sunt promissa mihi dignoque nepoti!)
810
solvere et ablatum terris imponere caelo.
Tu mihi concilio quondam praesente deorum
(nam memoro memorique animo pia verba notavi)
“unus erit, quem tu tolles in caerula caeli”
dixisti: rata sit verborum summa tuorum!”
815
Adnuit omnipotens et nubibus aera caecis
occuluit tonitruque et fulgure terruit orbem:
quae sibi promissae sensit rata signa rapinae
innixusque hastae pressos temone cruento
impavidus conscendit equos Gradivus et ictu
820
verberis increpuit pronusque per aera lapsus
constitit in summo nemorosi colle Palati
reddentemque suo non regia iura Quiriti
abstulit Iliaden: corpus mortale per auras
dilapsum tenues, ceu lata plumbea funda
825
missa solet medio glans intabescere caelo.
Pulchra subit facies et pulvinaribus altis
dignior, est qualis trabeati forma Quirini.
Flebat ut amissum coniunx, cum regia Iuno
Irin ad Hersiliam descendere limite curvo
830
imperat et vacuae sua sic mandata referre:
“O et de Latio, o et de gente Sabina
praecipuum, matrona, decus, dignissima tanti
ante fuisse viri, coniunx nunc esse Quirini,
siste tuos fletus et, si tibi cura videndi
835
coniugis est, duce me lucum pete, colle Quirini
qui viret et templum Romani regis obumbrat.”
Paret et in terram pictos delapsa per arcus
Hersilien iussis compellat vocibus Iris.
Illa verecundo vix tollens lumina vultu
840
“o, dea, namque mihi nec, quae sis, dicere promptum est,
et liquet esse deam, duc, o duc” inquit “et offer
coniugis ora mihi, quem si modo posse videre
