materiae causas: quae vis animaverit astra
1
impuleritque choros; quo vivat machina motu;
sidera cur septem retro nitantur in ortus
obluctata polo; variisne meatibus idem
arbiter an geminae convertant aethera mentes;
sitne color proprius rerum, lucisne repulsu
eludant aciem; tumidos quae luna recursus
nutriat Oceani; quo fracta tonitrua vento,
quis trahat imbriferas nubes, quo saxa creentur
grandinis; unde rigor nivibus; quae flamma per auras
excutiat rutilos tractus aut fulmina velox
torqueat aut tristem figat crinita cometem.
Iam tibi compositam fundaverat ancora puppim,
telluris iam certus eras; fecunda placebant
otia; nascentes ibant in saecula libri:
cum subito liquida cessantem vidit ab aethra
Iustitia et tanto viduatas iudice leges,
continuo frontem limbo velata pudicam
deserit Autumni portas, qua vergit in Austrum
Signifer et noctis reparant dispendia Chelae.
pax avibus, quacumque volat, rabiemque frementes
deposuere ferae; laetatur terra reverso
numine, quod prisci post tempora perdidit auri.
ilia per occultum Ligurum se moenibus infert
et castos levibus plantis ingressa penates
invenit aetherios signantem pulvere cursus,
quos pia sollicito deprendit pollice Memphis:
quae moveant momenta polum, quam certus in astris
error, quis tenebras solis causisque meantem
defectum indicat numerus, quae linea Phoeben
damnet et excluso pallentem fratre relinquat.
ut procul adspexit fulgentia Virginis ora
cognovitque deam, vultus veneratus amicos
occurrit scriptaeque notas confundit harenae.
Tum sic diva prior: “Manli, sincera bonorum
congeries, in quo veteris vestigia recti
et ductos video mores meliore metallo:
iam satis indultum studiis, Musaeque tot annos
eripuere mihi. pridem te iura reposcunt:
adgredere et nostro rursum te redde labori
