Sed laudes genitor longe transgressus avitas
1
subdidit Oceanum sceptris et margine caeli
clausit opes, quantum distant a Tigride Gades,
inter se Tanais quantum Nilusque relinquunt:
haec tamen innumeris per se quaesita tropaeis,
non generis dono, non ambitione potitus.
digna legi virtus, ultro se purpura supplex
obtulit et solus meruit regnare rogatus.
nam cum barbaries penitus commota gementem
inrueret Rhodopen et mixto turbine gentes
iam deserta suas in nos transfunderet Arctos,
Danuvii totae vomerent cum proelia ripae,
cum Geticis ingens premeretur Mysia plaustris
flavaque Bistonios operirent agmina campos,
omnibus adflictis et vel labentibus ictu
vel prope casuris: unus tot funera contra
restitit extinxitque faces agrisque colonos
reddidit et leti rapuit de faucibus urbes.
nulla relicta foret Romani nominis umbra,
ni pater ille tuus iamiam ruitura subisset
pondera turbatamque ratem certaque levasset
naufragium commune manu: velut ordine rupto
cum procul insanae traherent Phaethonta quadrigae
saeviretque dies terramque et stagna propinqui
haurirent radii, solito cum murmure torvis
sol occurrit equis; qui postquam rursus eriles
agnovere sonos, rediit meliore magistro
machina concentusque poli, currusque recepit
imperium flammaeque modum. Sic traditus ille
servatusque Oriens. at non pars altera rerum
tradita: bis possessa manu, bis parta periclis.
per varium gemini scelus erupere tyranni
tractibus occiduis: hunc saeva Britannia fudit;
hunc sibi Germanus famulum delegerat exul:
ausus uterque nefas, domini respersus uterque
insontis iugulo. novitas audere priori
suadebat cautumque dabant exempla sequentem.
hic nova moliri praeceps, hic quaerere tuta
providus; hic fusis, collectis viribus ille;
hic vagus excurrens, hic intra claustra reductus.
