libértas quaesita placet? mirabere Brutum.
1
perfidiam' damnas? Metti satiabere poenis.
triste rigor nimius? Torquati despice mores,
mors impensa bonum? Decios venerare ruentes.
vel solus quid fortis agat, te ponte soluto
oppositus Cocles, Muci te flamma docebit;
quid mora perfringat, Fabius; quid rebus in artis
dux gerat, ostendet Gallorum strage Camillus.
discitur hinc nullos meritis obsistere casus:
prorogat aeternam feritas tibi Punica famam,
Regule; successus superant adversa Catonis.
discitur hinc quantum paupertas sobria possit:
pauper erat Curius, reges cum vinceret armis,
pauper Fabricius, Pyrrhi cum sperneret aurum;
sordida dictator flexit Serranus aratra:
lustratae lictore casae fascesque salignis
postibus adfixi; collectae consule messes
et sulcata diu trabeato rura colono.”
Haec genitor praecepta dabat: velut ille carinae
longaevus rector, variis quem saepe procellis
exploravit hiems, ponto iam fessus et annis
aequoreas alni nato commendat habenas
et casus artesque docet: quo dextra regatur
sidere; quo fluctus possit moderamine falli;
quae nota nimborum; quae fraus infida sereni;
quid sol occiduus prodat; quo saucia vento
decolor iratos attollat Cynthia vultus.
adspice nunc, quacumque micas, seu circulus Austri,
magne parens, gelidi seu te meruere Triones,
adspice: completur votum. iam natus adaequat
te meritis et, quod magis est optabile, vincit
subnixus Stilichone tuo, quem fratribus ipse
discedens clipeum defensoremque dedisti.
pro nobis nihil ille pati nullumque recusat
discrimen temptare sui, non dura viarum,
non incerta maris, Libyae squalentis harenas
audebit superare pedes madidaque cadente
Pleiade Gaetulas intrabit navita Syrtes.
Hunc tamen in primis populos lenire feroces
et Rhenum pacare iubes. volat ille citatis
