Interea turbata fides, civilia rursus
1
bella tonant dubiumque quatit discordia mundum.
pro crimen superum, longi pro dedecus aevi:
barbarus Hesperias exul possederat urbes
sceptraque deiecto dederat Romana clienti.
iam princeps molitur iter gentesque remotas
colligit Aurorae, tumidus quascumque pererrat
Euphrates, quas lustrat Halys, quas ditat Orontes;
turiferos Arabes saltus, vada Caspia Medi,
Armenii Phasin, Parthi liquere Niphaten.
Quae tibi tum Martis rabies quantusque sequendi
ardor erat? quanto flagrabant pectora voto
optatas audire tubas campique cruenta
tempestate frui truncisque inmergere plantas?
ut leo, quem fulvae matris spelunca tegebat
uberibus solitum pasci, cum crescere sensit
ungue pedes et terga iubis et dentibus ora,
iam negat imbelles epulas et rupe relicta
Gaetulo comes ire patri stabulisque minari
aestuat et celsi tabo sordere iuvenci.
ille vetat rerumque tibi commendat habenas
et sacro meritos ornat diademate crines.
tantaque se rudibus pietas ostendit in annis,
sic aetas animo cessit, quererentur ut omnes
imperium tibi sero datum. Victoria velox
auspiciis effecta tuis. Pugnastis uterque:
tu fatis genitorque manu. te propter et Alpes
invadi faciles cauto nec profuit hosti
munitis haesisse locis: spes inrita valli
concidit et scopulis patuerunt claustra revulsis.
te propter gelidis Aquilo de monte procellis
obruit adversas acies revolutaque tela
vertit in auctores et turbine reppulit hastas
o nimium dilecte deo, cui fundit ab antris
Aeolus armatas hiemes, cui militat aether
et coniurati veniunt ad classica venti.
Alpinae rubuere nives, et Frigidus amnis
mutatis fumavit aquis turbaque cadentum
staret, ni rapidus iuvisset flumina sanguis.
At ferus inventor scelerum traiecerat altum
