Book 3
“quid mentem traxisse polo, quid profuit altum
1
erexisse caput, pecudum si more pererrant
avia, si frangunt communia pabula glandes ?
haecine vita iuvat silvestribus abdita 1 lustris,
indiscreta feris ?” tales cum saepe parentis
pertulerim questus, tandem clementior orbi
Chaonio statui gentes avertere victu :
atque adeo Cererem, quae nunc ignara malorum
verberat Idaeos torva cum matre leones,
per mare, per terras avido discurrere luctu
decretum, natae donec laetata repertae
indicio tribuat fruges, currusque feratur
nubibus ignotas populis sparsurus aristas
et iuga caerulei subeant Actaea dracones.
quodsi quis Cereri raptorem prodere divum
audeat, imperii molem pacemque profundam
obtestor rerum, natus licet ille sororve
vel coniunx fuerit natarumve agminis una,
se licet ilia meo conceptam vertice iactet :
sentiet iratum procul aegide, sentiet ictum
fulminis et genitum divina sorte pigebit
optabitque mori : tunc vulnere saucius ipsi
tradetur genero, passurus prodita regna,
et sciet an propriae conspirent Tartara causae.
hoc sanctum ; mansura fluant hoc ordine fata.”
dixit et horrendo concussit sidera motu.
At procul armisoni Cererem sub rupibus antri
securam placidamque diu iam certa peracti
terrebant simulacra mali, noctesque timorem
ingeminant omnique perit Proserpina somno.
namque modo adversis invadi viscera telis,
nunc sibi mutatas horret nigrescere vestes,
nunc steriles mediis frondere penatibus ornos.
stabat praeterea luco dilectior omni
laurus, virgineos quondam quae fronde pudica
umbrabat thalamos : hanc imo stipite caesam
vidit et incomptos focdari pulvere ramos
quaesivitque nefas. Dryades dixere gementes
Tartarea Furias debellavisse bipenni.
Sed tunc ipsa sui iam non ambagibus ullis
