Book 1
respuit Ionias praetentis rupibus iras ;
1
hinc latrat Gaetula Thetis Lilybaeaque pulsat
brachia consurgens ; hinc indignata teneri
concutit obiectum rabies Tyrrhena Pelorum.
in medio scopulis se porrigit Aetna perustis,
Aetna Giganteos numquam tacitura triumphos,
Enceladi bustum, qui saucia terga revinctus
spirat inexhaustum flagranti vulnere sulphur
et, quotiens detractat onus cervice rebelli
in laevum dextrumque latus, tunc insula fundo
vellitur et dubiae nutant cum moenibus urbes.
Aetnaeos apices solo cognoscere visu,
non aditu temptare licet, pars cetera frondet
arboribus ; teritur nullo cultore cacumen.
nunc movet indigenas nimbos piceaque gravatum
foedat nube diem, nunc motibus astra lacessit
terrificis damnisque suis incendia nutrit.
sed quamvis nimio fervens exuberet aestu,
scit nivibus servare fidem pariterque favillis
durescit glacies tanti secura vaporis,
arcano defensa gelu, fumoque fideli
lambit contiguas innoxia flamma pruinas.
quae scopulos tormenta rotant ? quae tanta cavernas
vis glomerat ? quo fonte ruit Vulcanius amnis ?
sive quod obicibus discurrens ventus opertis
offenso rimosa furit per saxa meatu,
dum scrutatur iter, libertatemque reposcens
putria multivagis populatur flatibus antra ;
seu mare sulphurei ductum per viscera montis
oppressis ignescit aquis et pondera librat.
Hic ubi servandum mater fidissima pignus
abdidit, ad Phrygios tendit secura penates
turrigeramque petit Cybelen sinuosa draconum
membra regens, volucri qui pervia nubila tractu
signant et placidis umectant frena venenis :
frontem crista tegit ; pingunt maculosa virentes
terga notae ; rutilum squamis intermicat aurum.
nunc spiris Zephyros tranant ; nunc arva volatu
inferiore secant, cano rota pulvere labens
sulcatam fecundat humum : flavescit aristis