Book 3
admonuit dominae gentes instarque tropaei
1
rettulit ignotum gelidis vectigal ab oris.
Hoc quoque maiestas augescit plena Quirini,
rectores Libyae populo quod iiidice pallent
et post emeritas moderator quisque secures
discrimen letale subit, quid Poenus arator
intulerit, madidus quantum transmiserit Auster.
ardua qui late terris responsa dedere,
hic trepidant humiles ; tremuit quos Africa nuper,
cernunt rostra reos. cani virtutibus aevi
materiam pandit Stilicho populumque vetusti
culminis inmemorem dominandi rursus in usum
excitat, ut magnos calcet metuendus honores,
pendat iustitia crimen, pietate remittat
errorem purosque probet damnetque nocentes
et patrias iterum clemens exerceat artes.
Fallitur egregio quisquis sub principe credit
servitium. numquam libertas gratior extat
quam sub rege pio. quos praeficit ipse regendis
rebus, ad arbitrium plebis patrumque reducit
conceditque libens, meritis seu praemia poscant
seu punire velint. posito iam purpura fastu
de se iudicium non indignatur haberi.
sic docuit regnare socer, sic cauta iuventae 120
frena dedit, teneros sic moribus induit annos
verior Augusti genitor, fiducia belli,
pacis consilium : per quem squalore remote
pristina Romuleis infloruit artibus aetas,
per quem fracta diu translataque paene potestas
non oblita sui servilibus exulat arvis,
in proprium sed ducta larem victricia reddit
fata solo fruiturque iterum, quibus haeserat olim,
auspiciis capitique errantia membra reponit.
Proxime dis consul, tantae qui prospicis urbi,
qua nihil in terris complectitur altius aether,
cuius nec spatium visus nec corda decorem
nec laudem vox ulla capit ; quae luce metalli
aemula vicinis fastigia conserit astris ;
quae septem scopulis zonas imitatur Olympi ;
armorum legumque parens quae fundit in omnes
